{"id":12016,"date":"2018-12-03T18:44:09","date_gmt":"2018-12-03T17:44:09","guid":{"rendered":"http:\/\/moja24.pl\/?p=12016"},"modified":"2019-04-27T00:56:11","modified_gmt":"2019-04-26T22:56:11","slug":"drzewa-zyja-innym-czasem-niz-ludzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/2018\/12\/03\/drzewa-zyja-innym-czasem-niz-ludzie\/","title":{"rendered":"Drzewa \u017cyj\u0105 innym czasem, ni\u017c ludzie"},"content":{"rendered":"

Z nadle\u015bniczym Janem Lesserem z Nadle\u015bnictwa Lipinki, o setkach tysi\u0119cy wycinanych drzew, a mimo to, stale zwi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 powierzchni las\u00f3w, o bezpiecze\u0144stwie <\/strong>i parkach rozmawia Andrzej Buczy\u0144ski.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Lasy s\u0142u\u017c\u0105 ludziom?<\/strong>
\n– Generalnie na terenie Nadle\u015bnictwa Lipinki mamy do czynienia z lasem gospodarczym. Jest to las sztuczny, za\u0142o\u017cony przez cz\u0142owieka wiele pokole\u0144 temu, a jego g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0105 jest produkcja drewna. Poza tym las spe\u0142nia r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 pozaprodukcyjn\u0105, jest wielofunkcyjny. Las to nie tylko drzewa, to ca\u0142a przyroda – runo le\u015bne, gleba oraz zwierz\u0119ta, w tym mikroorganizmy, bakterie, grzyby, owady. Ca\u0142y ten ekosystem musi pozostawa\u0107 w r\u00f3wnowadze, dlatego gospodarka le\u015bna nie powinna tego zak\u0142\u00f3ca\u0107. Las pe\u0142ni funkcj\u0119 rezerwuaru w\u0119gla i bierze czynny udzia\u0142 w poch\u0142anianiu dwutlenku w\u0119gla. Las ma te\u017c bardzo wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W dzisiejszym \u015bwiecie to niezwykle istotne miejsce wypoczynku ludzi, miejsce rekreacji, uprawiania sportu, a tak\u017ce edukacji przyrodniczej.<\/p>\n

Produkcja drewna, a wi\u0119c wycinka, jest tu jednak priorytetem?<\/strong>
\n– Drewno jest dzisiaj surowcem niezast\u0105pionym i ci\u0105gle deficytowym. Jest na tyle istotne, \u017ce bez niego gospodarka nie mog\u0142aby funkcjonowa\u0107. To chocia\u017cby budownictwo, czy przemys\u0142 meblarski.<\/p>\n

To pozyskiwanie drewna z lasu nie za bardzo nawet rzuca si\u0119 w oczy, a przecie\u017c dzieje si\u0119 to tak\u017ce na terenie Zielonego Lasu.<\/strong>
\n– S\u0105 pewne ograniczenia. Le\u015bnicy stosuj\u0105 tak zwane r\u0119bnie, na terenie Zielonego Lasu s\u0105 to r\u0119bnie z\u0142o\u017cone. Nie jest to wycinka wielkoobszarowa. Wycina si\u0119 ma\u0142e gniazda, robi si\u0119 przecinki wycinaj\u0105c tylko drzewa dojrza\u0142e.
\nW Lasach Pa\u0144stwowych kierujemy si\u0119 tak\u0105 zasad\u0105, \u017ce wi\u0119cej nam drewna przyrasta, ni\u017c go wycinamy. Pozyskanie stanowi oko\u0142o 60 procent przyrostu masy drzewnej na pniu. Mogliby\u015bmy spokojnie wyci\u0105\u0107 wi\u0119cej, ale bierzemy pod uwag\u0119 w\u0142a\u015bnie te pozosta\u0142e funkcje lasu.<\/p>\n

Czyli las\u00f3w ci\u0105gle nam przybywa?<\/strong>
\n– Przybywa nie tylko samej masy drzewnej, ale i powierzchni le\u015bnej. Ci\u0105gle dokonujemy zalesie\u0144 grunt\u00f3w niegdy\u015b wykorzystywanych rolniczo. Lesisto\u015b\u0107 wojew\u00f3dztwa lubuskiego to oko\u0142o 50 procent powierzchni i jest najwi\u0119ksz\u0105 w\u00a0ca\u0142ej Polsce. Dodam tylko, \u017ce mamy te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 teren\u00f3w zupe\u0142nie wy\u0142\u0105czonych z gospodarki le\u015bnej i nie jest to tylko Rezerwat nad M\u0142y\u0144sk\u0105 Strug\u0105. Dochodz\u0105 do tego obszary najbardziej atrakcyjne przyrodniczo, kt\u00f3re stanowi\u0105 tak zwane ekosystemy\u00a0referencyjne. Jest to oko\u0142o\u00a07 procent z 24. tysi\u0119cy hektar\u00f3w powierzchni le\u015bnej podlegaj\u0105cej pod Nadle\u015bnictwo Lipinki.<\/p>\n

Na brak drzew nie mo\u017cemy tu narzeka\u0107.<\/strong>
\n– Absolutnie, na naszym terenie ich nie brakuje.<\/p>\n

Ile drzew w ci\u0105gu roku wycina si\u0119 w ramach tej normalnej gospodarki le\u015bnej?<\/strong>
\n– Trudno to okre\u015bli\u0107 w sztukach. Wycina si\u0119 nie tylko drzewa dojrza\u0142e, ale te\u017c mniejsze, aby poprawi\u0107 warunki wzrostu drzew docelowych. Zawsze sadzi si\u0119 wi\u0119cej drzew, ni\u017c ich dorasta do wieku dojrza\u0142o\u015bci. Pierwszy zabieg tak zwanej trzebie\u017cy wykonywany jest w wieku oko\u0142o 30 lat i p\u00f3\u017aniej mniej wi\u0119cej co 10 lat. Je\u015bli jednak we\u017amiemy pod uwag\u0119 mas\u0119 pozyskanego drewna, to z terenu naszego nadle\u015bnictwa co roku pozyskujemy oko\u0142o 100 tysi\u0119cy metr\u00f3w sze\u015bciennych.<\/p>\n

A\u017c trudno to sobie wyobrazi\u0107.<\/strong>
\n– \u017beby to sobie jako\u015b u\u015bwiadomi\u0107 – w wieku r\u0119bno\u015bci na jednym hektarze mo\u017ce by\u0107 oko\u0142o 400-600 drzew, w zale\u017cno\u015bci od tego, jaki to jest las. To daje oko\u0142o 250 metr\u00f3w sze\u015bciennych drewna. Mo\u017cna liczy\u0107, \u017ce \u015brednio jedno drzewo ma oko\u0142o 0,5 metra sze\u015bciennego. Je\u015bli prze\u0142o\u017cymy to tylko na drzewa w wieku r\u0119bnym, to daje oko\u0142o 200 tysi\u0119cy drzew wyci\u0119tych w ci\u0105gu roku.<\/p>\n

Wliczaj\u0105c te mniejsze, liczba si\u0119 zwi\u0119ksza.<\/strong>
\n– M\u00f3wimy tu o du\u017cych cyfrach, ale pracujemy te\u017c na du\u017cej powierzchni 24. tysi\u0119cy hektar\u00f3w.<\/p>\n

Pomimo tego, lasu jednak przybywa.<\/strong>
\n– Ka\u017cdy las musi by\u0107 odnowiony. Ka\u017cde usuni\u0119cie skutkuje odnowieniem. Do wieku r\u0119bno\u015bci trzeba b\u0119dzie poczeka\u0107, jak to jest w przypadku sosny – kt\u00f3ra jest gatunkiem podstawowym – oko\u0142o stu lat. Praktycznie to, co odnawiamy, jest prac\u0105 na rzecz przysz\u0142ych pokole\u0144. Nie doczekamy efekt\u00f3w tej pracy. Ka\u017cdy odbiorca naszej dzia\u0142alno\u015bci le\u015bnej widzi z regu\u0142y tylko to, co si\u0119 wycina. Teraz wycinamy to, co posadzone zosta\u0142o jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, a nie wszystko to by\u0142o posadzone prawid\u0142owo. Dzi\u015b post\u0119p w tej dziedzinie jest znacz\u0105cy. S\u0105 prowadzone badania genetyczne. Podczas sadzenia lasu, kt\u00f3ry teraz wycinamy, nauka nie sta\u0142a jeszcze na tak wysokim poziomie. Nie zawsze drzewostany by\u0142y dostosowane do warunk\u00f3w siedliskowych. Obecnie wprowadza si\u0119 wi\u0119cej gatunk\u00f3w li\u015bciastych, ni\u017c kiedy\u015b, takich jak buk, d\u0105b, lipa, czy klon. Staramy si\u0119 optymalnie wykorzysta\u0107 warunki siedlisk. Nie wsz\u0119dzie sadzimy tylko sosn\u0119 i \u015bwierka, a kiedy\u015b by\u0142a taka zasada, \u017ce na nizinach dominowa\u0142a tylko sosna.<\/p>\n

Za sto lat b\u0119dziemy mieli pi\u0119kniejsze lasy?<\/strong>
\n– Mam nadziej\u0119, \u017ce takie b\u0119d\u0105. Staramy si\u0119 to w\u0142a\u015bnie w tym kierunku prowadzi\u0107.<\/p>\n

Wycinka kilku, czy kilkudziesi\u0119ciu drzew w mie\u015bcie wydaje si\u0119, cz\u0119sto mocno oprotestowana wydaje si\u0119 czym\u015b drobnym w por\u00f3wnaniu do gospodarki le\u015bnej.<\/strong>
\n– Trzeba wyra\u017anie oddzieli\u0107 gospodark\u0119 le\u015bn\u0105 od prac przy zieleni miejskiej, wykonywanej poza lasem. W miastach, parkach, nie kierujemy si\u0119 zasad\u0105 produkcji drewna i odnawiania lasu. Tam s\u0105 inne za\u0142o\u017cenia. Pytanie, czemu ta wycinka na terenach miejskich ma s\u0142u\u017cy\u0107. Je\u015bli jest jaki\u015b okre\u015blony cel i ten cel jest s\u0142uszny, to i tak ka\u017cde dzia\u0142anie wymaga dialogu spo\u0142ecznego. Cz\u0142owiek ma tak\u0105 natur\u0119 i tak\u0105 tendencj\u0119, \u017ce nie dostrzega tego efektu, jaki mo\u017ce by\u0107 za 100 czy 200 lat. Nowe drzewa parkowe b\u0119d\u0105 atrakcyjne za ponad 200 lat. Za swojego \u017cycia nikt z nas tego nie zobaczy. Reakcje s\u0105 takie, \u017ce chcia\u0142oby si\u0119 zachowa\u0107 to, co jest teraz . To naturalna reakcja. Ale je\u015bli za\u0142o\u017cenia parkowe zak\u0142adaj\u0105 zmian\u0119 gatunk\u00f3w drzew mniej cennych na bardziej szlachetne, pozbycie si\u0119 samosiew\u00f3w brzozowych czy osikowych, kr\u00f3tkowiecznych na bardziej parkowe, jak d\u0105b, buk, lipa, wtedy to trzeba ludziom u\u015bwiadamia\u0107. Dzi\u0119ki temu te\u017c uzyska\u0107 akceptacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n

Ale pewnie ci\u0119\u017cko wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce b\u0119dzie tu pi\u0119knie za 200 lat.<\/strong>
\n– To jest trudne.<\/p>\n

Drzewo nie jest wieczne i nie b\u0119dzie ros\u0142o do ko\u0144ca \u015bwiata.<\/strong>
\n– Na terenach le\u015bnych, tam gdzie przebiegaj\u0105 szlaki komunikacyjne, b\u0105d\u017a szlaki turystyczne, trasy rowerowe, nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie kierowa\u0107 si\u0119 bezpiecze\u0144stwem os\u00f3b tam przebywaj\u0105cych. Drzewa zamieraj\u0105ce, czy obumieraj\u0105ce trzeba bezwzgl\u0119dnie usuwa\u0107, gdy\u017c stanowi\u0105 realne zagro\u017cenie. Widzimy, jakie s\u0105 w obecnych czasach anomalia pogodowe. Nie ma praktycznie roku bez gwa\u0142townych zawirowa\u0144 pogody w postaci silnych wiatr\u00f3w, nawet huragan\u00f3w. Jak wiadomo, w czasie takiej pogody wspomniane drzewa s\u0105 bardzo nara\u017cone na z\u0142amania, czy przewr\u00f3cenie si\u0119. To zagra\u017ca pojazdom, a przede wszystkim ludziom. Bezpiecze\u0144stwo jest najwa\u017cniejsze. Drzewo mo\u017ce zabi\u0107 i mieli\u015bmy ju\u017c takie przypadki
\nw naszym kraju. Zawsze w takich przypadkach zarzuty s\u0105 kierowane do zarz\u0105dcy danego terenu – czy to lasu, czy parku. Ponosi on odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n

Jak zdarzy si\u0119 tragedia, to nie drzewo b\u0119dzie winne.<\/strong>
\n– Powinno si\u0119 dokonywa\u0107 przegl\u0105d\u00f3w drzew pod wzgl\u0119dem ich kondycji zdrowotnej i na tym etapie ju\u017c musz\u0105 zapada\u0107 decyzje o konieczno\u015bci ich usuwania. Jest to niezb\u0119dne. Naturalnym procesem jest obumieranie ga\u0142\u0119zi drzew, kt\u00f3re s\u0105 jeszcze w dobrej kondycji. Wtedy trzeba je podkrzesywa\u0107 i takie zabiegi te\u017c wykonujemy.<\/p>\n

Komu\u015b bez odpowiedniej wiedzy chyba trudno oceni\u0107, czy dane drzewo jest w pe\u0142ni si\u0142, czy do\u017cywa swego kresu.<\/strong>
\n– Wiek drzewa nie jest tak istotny, jak jego kondycja zdrowotna. Na r\u00f3\u017cnych siedliskach te same gatunki dorastaj\u0105 do innych wymiar\u00f3w. Gdzie\u015b m\u0142odsze drzewo mo\u017ce ju\u017c obumiera\u0107, a w innym miejscu starsze si\u0119 dobrze trzyma\u0107. Pewne regu\u0142y s\u0105, je\u015bli chodzi o wiek i gatunek, ale nie dzia\u0142aj\u0105 wprost.
\nTegoroczna susza da\u0142a si\u0119 odczu\u0107, je\u015bli chodzi o nasze drzewostany. G\u0142\u00f3wnie ucierpia\u0142y kilkuletnie uprawy, szczeg\u00f3lnie gatunk\u00f3w iglastych, kt\u00f3re z braku wody zacz\u0119\u0142y usycha\u0107. Drzewostany starsze z kolei zosta\u0142y zaatakowane przez szkodniki ze \u015bwiata owadziego. To naturalna konsekwencja os\u0142abienia drzew. Przy usuwaniu drzew ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa kluczowe jest zbadanie ich pod wzgl\u0119dem kondycji zdrowotnej. Naj\u0142atwiej dostrzegalne objawy to brak li\u015bci i odpadanie kory. Takie drzewo trzeba usun\u0105\u0107 w trybie pilnym. W innych przypadkach, mniej oczywistych, nale\u017cy zasi\u0119gn\u0105\u0107 opinii dendrologa.<\/p>\n

Ludzie maj\u0105 sentymentalne podej\u015bcie do drzew?<\/strong>
\n– Nie tak do ko\u0144ca. Czy to w lesie, czy w parku, spe\u0142niaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Ka\u017cde dzia\u0142anie zwi\u0105zane z wycink\u0105, musi mie\u0107 jaki\u015b sw\u00f3j cel. S\u0105 to wzgl\u0119dy bezpiecze\u0144stwa, albo potrzeba przebudowy danego ekosystemu. W przypadku park\u00f3w chodzi o zmian\u0119 drzew, kt\u00f3re normalnie w parkach by nie ros\u0142y, gdyby same si\u0119 nie nasia\u0142y, na takie, kt\u00f3re do park\u00f3w celowo si\u0119 wprowadza. Parki to obszary tworzone przez cz\u0142owieka na podstawie jakich\u015b za\u0142o\u017ce\u0144. Pierwotnie ka\u017cde drzewo mia\u0142o swoj\u0105 zaplanowan\u0105 lokalizacj\u0119. W gospodarce le\u015bnej my\u015blimy wielkoobszarowo, natomiast w parkach ju\u017c pojedyncze drzewo ma swoje miejsce.<\/p>\n

Pierwszy projektant parku m\u00f3g\u0142by si\u0119 mo\u017ce oburzy\u0107, \u017ce jego dzie\u0142o zosta\u0142o tak zaniedbane i zaros\u0142o.<\/strong>
\n– Tak, ale dzisiaj przy wycinkach, pomijaj\u0105c bezdyskusyjne wzgl\u0119dy bezpiecze\u0144stwa, potrzebny jest dialog spo\u0142eczny. Najlepszym wyj\u015bciem by\u0142oby referendum. Mo\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa opowiedzia\u0142by si\u0119 za tym, \u017ceby ten obszar pozostawi\u0107 dziko zaro\u015bni\u0119tym? Gdyby\u015bmy mieszkali w Szwajcarii, pewnie takie referendum by\u0142oby zorganizowane. I nie by\u0142oby dalszej dyskusji.<\/p>\n

Tylko, \u017ce u nas, nawet jak pomys\u0142 zyska wi\u0119kszo\u015b\u0107, to i tak znajdzie si\u0119 kilka os\u00f3b niezadowolonych.<\/strong>
\n– Ludzie chc\u0105 decydowa\u0107 o tym, jak ma wygl\u0105da\u0107 ich miejsce do \u017cycia. W nadle\u015bnictwie raz na dziesi\u0119\u0107 lat tworzony jest plan urz\u0105dzenia lasu i poddajemy to pod konsultacje spo\u0142eczne. Las jest naszym wsp\u00f3lnym dobrem, ka\u017cdy ma si\u0119 prawo wypowiedzie\u0107 i takie wypowiedzi padaj\u0105. Pewne wnioski zewn\u0119trzne s\u0105 uwzgl\u0119dniane.<\/p>\n

A gdyby kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce jest ca\u0142kowicie przeciwny wycince drzew?<\/strong>
\n– Niew\u0105tpliwie s\u0105 te\u017c takie zdania. Ale od pojedynczych g\u0142os\u00f3w wa\u017cniejsza jest wola wi\u0119kszo\u015bci i akceptacja pewnych dzia\u0142a\u0144.