{"id":15480,"date":"2020-07-03T19:17:56","date_gmt":"2020-07-03T17:17:56","guid":{"rendered":"http:\/\/moja24.pl\/?p=15480"},"modified":"2021-01-06T19:25:38","modified_gmt":"2021-01-06T18:25:38","slug":"pamiatki-po-wojnach-napoleonskich-w-prywatnym-domu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/2020\/07\/03\/pamiatki-po-wojnach-napoleonskich-w-prywatnym-domu\/","title":{"rendered":"Pami\u0105tki po wojnach napoleo\u0144skich w prywatnym domu"},"content":{"rendered":"

\u017bARY | Z Franciszkiem \u0141uckiewiczem, \u017carskim kolekcjonerem, o \u017cyciowej pasji rozmawia Andrzej Buczy\u0144ski.<\/strong><\/p>\n

Po obejrzeniu pana kolekcji mam wra\u017cenie, \u017ce wszystkie eksponaty wystarczy\u0142yby nawet na dwa muzea.<\/strong>
\n– W 2016 roku napisa\u0142em do Ministerstwa Kultury o rejestracj\u0119 muzeum i zacz\u0105\u0142em uzgadnia\u0107 regulamin, co trwa\u0142o jakie\u015b p\u00f3\u0142 roku i w lutym 2017 zosta\u0142o to zatwierdzone. Trzeba by\u0142o stworzy\u0107 mas\u0119 dokument\u00f3w, aby spe\u0142nia\u0107 wymogi.<\/p>\n

Po co wi\u0119c robi\u0107 muzeum?<\/strong>
\n– Tyle si\u0119 tego wszystkiego nazbiera\u0142o, \u017ce postanowi\u0142em jako\u015b to w ko\u0144cu uporz\u0105dkowa\u0107 i pokaza\u0107. Por\u00f3wnuj\u0105c do polskich muze\u00f3w napoleo\u0144skich, to tam w\u0142a\u015bciwie bardzo ma\u0142o takich artefakt\u00f3w posiadaj\u0105. Od 20 lat zbieram te rzeczy nie tylko w Polsce, kupuj\u0119 te\u017c na zachodzie. Nie sk\u0142ami\u0119, jak powiem, \u017ce 80 procent tych rzeczy, kt\u00f3re zgromadzi\u0142em, przyjecha\u0142o do Polski z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w. Coraz wi\u0119cej m\u00f3wi si\u0119 o szykowanej zmianie w ustawie o muzeach. Tego si\u0119 troch\u0119 obawiam. Gdzie\u015b przeczyta\u0142em nawet tak\u0105 wypowied\u017a, \u017ce prywatne muzea nie maj\u0105 prawa bytu w Polsce, a jest ich ponad 50 procent.<\/p>\n

Ale chyba nikt nie wpadnie na pomys\u0142, \u017ceby zabiera\u0107 rzeczy z prywatnych kolekcji na mocy ustawy?<\/strong>
\n– Niby to co w ziemi, to pa\u0144stwowe. A przecie\u017c wiele z tych eksponat\u00f3w zosta\u0142o gdzie\u015b kiedy\u015b przez kogo\u015b wykopanych. Teraz nie mo\u017cna ju\u017c sobie legalnie spacerowa\u0107
\nz wykrywaczami metalu, a jednocze\u015bnie na targach sprzedawane s\u0105 r\u00f3\u017cne rzeczy, kt\u00f3re zosta\u0142y znalezione. Tylko jak to udowodni\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie nie mam tu \u017cadnej rzeczy, kt\u00f3r\u0105 bym sam znalaz\u0142. To wszystko jest kupione. Mam wyci\u0105gi bankowe mo\u017ce 90 procent wszystkich transakcji – kiedy, co, za ile i od kogo kupi\u0142em. Tych transakcji z Ebay czy Allegro b\u0119dzie ponad p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca.<\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie sporo, ale patrz\u0105c chocia\u017cby na ilo\u015b\u0107 guzik\u00f3w z mundur\u00f3w wojskowych, kt\u00f3r\u0105 pan zgromadzi\u0142, mo\u017cna sobie uzmys\u0142owi\u0107, jak du\u017co mog\u0142o by\u0107 takich transakcji.<\/strong>
\n– M\u00f3j zbi\u00f3r guzik\u00f3w ze 156 numerami regiment\u00f3w piechoty \u017co\u0142nierzy Napoleona I
\nbez numeru 148, kt\u00f3rego nie wyprodukowano jak pisz\u0105 na Zachodzie to jedyna taka kolekcja na \u015bwiecie. Nikt nie zebra\u0142 wszystkich, nawet Muzeum Wojny w Pary\u017cu. Jeden z profesor\u00f3w napisa\u0142 do mojego kolegi w Pary\u017cu, \u017ce 32 numer\u00f3w tych regiment\u00f3w i ich guzik\u00f3w w og\u00f3le nie ma, poniewa\u017c by\u0142y to regimenty rezerwowe. Ja mu wys\u0142a\u0142em zdj\u0119cia 31 z 32 guzik\u00f3w, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142. Powiedzia\u0142, \u017ce w zwi\u0105zku z tym musz\u0105 ksi\u0105\u017cki zmienia\u0107. W moim zbiorze mam ponad 700 guzik\u00f3w r\u00f3\u017cnych formacji, w tym bardzo du\u017co oficerskich
\ni generalskich.<\/p>\n

\"\"
fot. Andrzej Buczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

Du\u017co ludzi zbiera pozosta\u0142o\u015bci po wielkiej armii Napoleona?<\/strong>
\n– W Polsce jest mo\u017ce ze czterdziestu takich konkretnych kolekcjoner\u00f3w. Mam ich adresy i telefony. Wiem, co kto zgromadzi\u0142 w swojej kolekcji. Chcia\u0142bym kiedy\u015b wyda\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 dokumentuj\u0105c\u0105 czasy tamtych wojen sprzed dwustu lat, kompletn\u0105. Je\u015bli ja nie mam akurat jakiego\u015b eksponatu, to ma go kto\u015b inny. W ten spos\u00f3b mo\u017cna w ksi\u0105\u017cce zamie\u015bci\u0107 wszystko. Samych guzik\u00f3w do mundur\u00f3w by\u0142o 156 rodzaj\u00f3w. Jest nawet taka ciekawostka, \u017ce regiment o numerze 148 z\u0142o\u017cony z \u017co\u0142nierzy r\u00f3\u017cnych innych regiment\u00f3w, nie mia\u0142 swoich guzik\u00f3w. Nied\u0142ugo po sformowaniu zosta\u0142 rozbity pod Lw\u00f3wkiem. Ale mimo to mo\u017cna kupi\u0107 podr\u00f3bk\u0119 guzika, kt\u00f3ry nie istnia\u0142, a jego cena si\u0119ga nawet 400 euro.<\/p>\n

Z ilu r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 dzi\u015b pana napoleo\u0144ska kolekcja?<\/strong>
\n– My\u015bl\u0119, \u017ce jest ju\u017c ponad dwa tysi\u0105ce sztuk.<\/p>\n

Co ma dla pana najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107? Jaki\u015b jeden przedmiot, czy zestaw?<\/strong>
\n– Wydaje mi si\u0119, \u017ce raczej kompletno\u015b\u0107 zbioru. Kiedy\u015b napisa\u0142 do mnie jeden
\nz francuskich profesor\u00f3w, \u017ce nigdzie nie widzia\u0142 tak pe\u0142nej kolekcji guzik\u00f3w
\nw jednym miejscu i prawdopodobnie jest to jedyna taka kolekcja na \u015bwiecie. Mo\u017ce z 90 r\u00f3\u017cnych numer\u00f3w da si\u0119 znale\u017a\u0107 na terenie Polski, bo tu tych walk by\u0142o sporo. Ale je\u015bli jaki\u015b regiment walczy\u0142 tylko we W\u0142oszech, to tylko tam mo\u017cna je znale\u017a\u0107.
\nI w\u0142a\u015bnie jeden m\u00f3j kolega z W\u0142och taki guzik dla mnie znalaz\u0142. Ostatnio pyta\u0142 mnie o niego Amerykanin, Anglik i Czech. Z tego wynika, \u017ce jest poszukiwany i nie tak \u0142atwo dost\u0119pny. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce pewnej rzeczy szuka\u0142em nawet 5 lat, zanim
\nw ko\u0144cu znalaz\u0142em.<\/p>\n

Od lat znany jest pan tutaj jako kolekcjoner \u017carskiej porcelany. Sporo pana zbior\u00f3w mo\u017cna obejrze\u0107 w miejscowym muzeum. Co by\u0142o pierwsze – Napoleon, czy porcelana?<\/strong>
\n– Gdy mia\u0142em kilkana\u015bcie lat, znalaz\u0142em w domu ksi\u0105\u017cki ze wspomnieniami Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy byli \u017co\u0142nierzami Napoleona. Ju\u017c wtedy si\u0119 tym zainteresowa\u0142em, ale na kolekcje przyszed\u0142 czas p\u00f3\u017aniej. Za to od ma\u0142ego zbiera\u0142em znaczki. Co tydzie\u0144 chodzili\u015bmy do domu kultury, p\u00f3\u017aniej do biblioteki. P\u00f3\u017aniej je\u017adzili\u015bmy na gie\u0142dy. Tam po raz pierwszy zobaczy\u0142em poczt\u00f3wk\u0119 \u017carsk\u0105. To jeszcze by\u0142y komunistyczne czasy i nikt nie zbiera\u0142 poczt\u00f3wek z napisem Sorau. Zacz\u0105\u0142em je zbiera\u0107. Pozna\u0142em cz\u0142owieka z Bielska Bia\u0142ej, kt\u00f3ry je\u017adzi\u0142 po gie\u0142dach ca\u0142ej Europy i zacz\u0105\u0142 te\u017c je dla mnie wyszukiwa\u0107. W pewnym momencie mia\u0142em ich oko\u0142o 1100 sztuk samych poczt\u00f3wek \u017carskich. Prywatnie wyda\u0142em albumy z poczt\u00f3wkami pt\u201d \u017bary na dawnej poczt\u00f3wce\u201d i \u201ePowiat \u017bary na dawnej poczt\u00f3wce\u201d I tak w mi\u0119dzyczasie zainteresowa\u0142em si\u0119 te\u017c \u017carsk\u0105 porcelan\u0105. Zacz\u0105\u0142em j\u0105 kupowa\u0107. Nie s\u0142ysza\u0142em w tamtych czasach, \u017ceby kto\u015b w \u017barach r\u00f3wnie\u017c j\u0105 kolekcjonowa\u0142. Pierwsz\u0105 wystaw\u0119 porcelany zorganizowa\u0142em w 1996 roku w piwnicy pomieszczenia SD przy
\nul. Ogrodowej. Nast\u0119pnie by\u0142a pokazywana w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej G\u00f3rze i w naszym Salonie Wystaw Artystycznych.<\/p>\n

Pana zainteresowania ukierunkowa\u0142y si\u0119 na przedmioty zwi\u0105zane z \u017barami?<\/strong>
\n– Nie tylko. Te\u017c gdzie\u015b tam w mi\u0119dzyczasie mia\u0142em kolekcj\u0119 140 zegar\u00f3w firmy Lenzkirch. Co\u015b trzeba by\u0142o zbiera\u0107, nie tylko porcelan\u0119. Tu gdzie teraz siedzimy i rozmawiamy mia\u0142em pracowni\u0119 zegarmistrzowsk\u0105. Wsz\u0119dzie tu by\u0142y zegary. Naprawia\u0142em je, robi\u0142em renowacje skrzy\u0144. Ale wracaj\u0105c do porcelany. Kt\u00f3rego\u015b dnia by\u0142em w dawnej \u017carskiej cepelii. Wesz\u0142o ma\u0142\u017ce\u0144stwo pytaj\u0105c, gdzie by\u0142a fabryka porcelany. Zagadn\u0105\u0142em, \u017ce wiem i mog\u0119 pokaza\u0107. Przyszli\u015bmy do mnie do domu, a mia\u0142em ju\u017c wtedy oko\u0142o 500 sztuk. Zacz\u0119li robi\u0107 zdj\u0119cia. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce byli to pa\u0144stwo Gatysowie, kt\u00f3rzy wydali ksi\u0105\u017ck\u0119 o porcelanie \u015bl\u0105skiej i o \u017carskiej porcelanie. Tak si\u0119 z nimi zaprzyja\u017ani\u0142em i przyje\u017cd\u017cali tu jeszcze kilka razy. Moja kolekcja powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce musia\u0142em nawet zrobi\u0107 p\u00f3\u0142ki w piwnicy, \u017ceby gdzie\u015b to wszystko pouk\u0142ada\u0107.<\/p>\n

A\u017c si\u0119 prosi\u0142o, \u017ceby zrobi\u0107 jak\u0105\u015b wystaw\u0119.<\/strong>
\n– W 2002 roku zosta\u0142em wybrany do rady miejskiej i zacz\u0105\u0142em rozmawia\u0107 o utworzeniu muzeum w naszym mie\u015bcie. \u00d3wczesny burmistrz Roman Pogorzelec stwierdzi\u0142, \u017ce zastanowi si\u0119 nad organizacj\u0105 muzeum, je\u015bli ja napisz\u0119, co do muzeum przeka\u017c\u0119. Zebrali\u015bmy si\u0119 w o\u015bmiu, czy dziesi\u0119ciu ch\u0142opak\u00f3w i powsta\u0142 wykaz, co kto mo\u017ce przekaza\u0107. Muzeum od razu nie powsta\u0142o. Najpierw by\u0142 Gabinet Historii Miasta. Akurat powo\u0142ano go miesi\u0105c przed wyborami, ale by\u0142. Podlega\u0142 pod bibliotek\u0119, a szefem zosta\u0142 Tomek Nowi\u0144ski. Oczywi\u015bcie, przekaza\u0142em tam kilkaset rzeczy – porcelan\u0119, poczt\u00f3wki, monety \u017carskie oraz moi koledzy, kt\u00f3rzy si\u0119 zadeklarowali. Podczas otwarcia Gabinetu, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspozycji pochodzi\u0142a z moich zbior\u00f3w. I tak dzi\u015b ju\u017c mamy muzeum w mie\u015bcie.<\/p>\n

\"\"
fot. Andrzej Buczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

W kt\u00f3rym jednak momencie zacz\u0105\u0142 pan kolekcjonowa\u0107 eksponaty zwi\u0105zane z Napoleonem?<\/strong>
\n– Wspomnia\u0142em o zegarach. Zacz\u0105\u0142em je sprzedawa\u0107, a za to kupowa\u0142em rzeczy do nowej kolekcji. Jedno zamieni\u0142o si\u0119 w drugie. Dzi\u015b doszed\u0142em do takiego poziomu, \u017ce co\u015b z tym trzeba zrobi\u0107. Muzeum. Zanim pa\u0144stwo wpadnie na pomys\u0142, \u017ceby to zabra\u0107. Przyda\u0142oby si\u0119 jakie\u015b pomieszczenie, bo to przecie\u017c drugie pi\u0119tro prywatnej kamienicy.<\/p>\n

Czy nie najlepszym miejscem na pokazanie takiej kolekcji by\u0142oby \u017carskie muzeum?<\/strong>
\n– Dzi\u015b muzeum nie ma wolnego pomieszczenia o powierzchni 50-60 metr\u00f3w kwadratowych, bo takie by\u0142oby akurat odpowiednie. Mo\u017ce kiedy\u015b dogadamy w tej kwestii. By\u0142 kiedy\u015b u mnie dyrektor muzeum genera\u0142a Maczka z \u017bagania i m\u00f3wi\u0142, \u017ce ch\u0119tnie wzi\u0105\u0142by ca\u0142o\u015b\u0107 do siebie. A ministerstwo na prywatne muzea nie da ani z\u0142ot\u00f3wki, chocia\u017c ponad 50 procent muze\u00f3w w Polsce jest w r\u0119kach prywatnych.<\/p>\n

Jest co\u015b, na co pan jeszcze \u201epoluje\u201d?<\/strong>
\n– S\u0105 takie dwie szable oficerskie, kt\u00f3re by mi si\u0119 przyda\u0142y. Orze\u0142 z czapki oficerskiej, ale kto\u015b chcia\u0142 za niego 5 tysi\u0119cy z\u0142otych. Jestem na emeryturze i nie sta\u0107 mnie, by zap\u0142aci\u0107 ka\u017cd\u0105 cen\u0119. Gdyby kto\u015b zap\u0142aci\u0142 za wynaj\u0119cie moich zbior\u00f3w na wystaw\u0119 czasow\u0105, mia\u0142bym \u015brodki na kolejne eksponaty. Przyda\u0142by mi si\u0119 mo\u017ce jeszcze pistolet ska\u0142kowy, ale to te\u017c wydatek w granicach 6,5 tysi\u0105ca z\u0142otych. Marz\u0105 mi si\u0119 jeszcze mo\u017ce ze dwa mundury.<\/p>\n

Chyba m\u00f3g\u0142by pan godzinami opowiada\u0107 o zgromadzonych przez siebie rzeczach.<\/strong>
\n– Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce troch\u0119 pami\u0119\u0107 trac\u0119, bo to ju\u017c prawie siedemdziesi\u0105tka, ale o ka\u017cdym z tych przedmiot\u00f3w pami\u0119tam wszystko. Ale tak jest, jak cz\u0142owiek tym \u017cyje na co dzie\u0144.<\/p>\n

My\u015bli pan, \u017ce czasy napoleo\u0144skie mog\u0142yby zainteresowa\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w \u017bar?<\/strong>
\n– Od po\u0142owy czerwca do 13 sierpnia 1813 roku w \u017carskim pa\u0142acu mie\u015bci\u0142 si\u0119 sztab wojsk napoleo\u0144skich. Ob\u00f3z by\u0142 na terenie obecnego zak\u0142adu Spomasz i ogr\u00f3dk\u00f3w dzia\u0142kowych za tym zak\u0142adem. Wojska r\u00f3wnie\u017c w tym czasie stacjonowa\u0142y w Sieniawie \u017carskiej, Bogumi\u0142owie, Przewozie, Nowogrodzie Bobrza\u0144skim i wsiach po lewej stronie Bobru nale\u017c\u0105cych obecnie do powiatu \u017caga\u0144skiego. W dniach 12 i 13 sierpnia wojska Napoleona przechodzi\u0142y przez miasto \u017bary udaj\u0105c si\u0119 do \u017bagania, gdzie w pa\u0142acu mie\u015bci\u0142 si\u0119 sztab generalski.<\/p>\n

Muzeum w organizacji, czyli tak naprawd\u0119 jeszcze go nie ma, ale gdyby ju\u017c powsta\u0142o ostatecznie, trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce zwiedzaj\u0105cy mieliby chodzi\u0107 panu po domu.<\/strong>
\n– Dlatego w\u0142a\u015bnie potrzebne by by\u0142o jakie\u015b miejsce. Muzeum jest w organizacji poniewa\u017c trwa ewidencjonowanie eksponat\u00f3w. Z chwil\u0105 otworzenia sta\u0142ej wystawy ,kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie mo\u017cna zwiedza\u0107 muzeum przestaje by\u0107 w organizacji. W razie rezygnacji z muzeum mam obowi\u0105zek powiadomi\u0107 Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w do jakiego muzeum zbiory zostan\u0105 przekazane. Chcieliby\u015bmy \u017ceby to by\u0142o muzeum w \u017barach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bARY | Z Franciszkiem \u0141uckiewiczem, \u017carskim kolekcjonerem, o \u017cyciowej pasji rozmawia Andrzej Buczy\u0144ski. Po obejrzeniu pana kolekcji mam wra\u017cenie, \u017ce wszystkie eksponaty wystarczy\u0142yby nawet na dwa muzea. – W 2016 roku napisa\u0142em do Ministerstwa Kultury o rejestracj\u0119 muzeum i zacz\u0105\u0142em uzgadnia\u0107 regulamin, co trwa\u0142o jakie\u015b p\u00f3\u0142 roku i w lutym 2017 zosta\u0142o to zatwierdzone. Trzeba […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15482,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,24,28,26],"tags":[2067,2059,2068,66],"class_list":["post-15480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje","category-styl-zycia","category-wiadomosci","category-wywiady","tag-franciszek-luckiewicz","tag-muzeum","tag-napoleon","tag-zary"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15480"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15484,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15480\/revisions\/15484"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}