{"id":17170,"date":"2021-02-12T10:04:08","date_gmt":"2021-02-12T09:04:08","guid":{"rendered":"https:\/\/moja24.pl\/?p=17170"},"modified":"2021-02-12T10:04:08","modified_gmt":"2021-02-12T09:04:08","slug":"smieci-prawda-i-mity-chory-system-gospodarki-odpadami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/2021\/02\/12\/smieci-prawda-i-mity-chory-system-gospodarki-odpadami\/","title":{"rendered":"\u015amieci. Prawda i mity. Chory system gospodarki odpadami"},"content":{"rendered":"

Dlaczego to tyle kosztuje? Gdzie jest ekonomia, a gdzie granice absurdu? Dlaczego jedna foli\u00f3wka z marketu nie zbawi \u015bwiata? O chorym systemie gospodarki odpadami, w rozmowie z Andrzejem Buczy\u0144skim, opowiada prezes Zak\u0142adu Zagospodarowania Odpad\u00f3w w Marszowie Jacek Po\u0142omka.<\/strong><\/p>\n


\nDlaczego a\u017c tyle p\u0142acimy za \u015bmieci?<\/strong><\/p>\n

– Op\u0142ata za \u015bmieci dla mieszka\u0144c\u00f3w, wynika z wielu r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w. Pierwsza sprawa jest taka, \u017ce przez lata gminy mia\u0142y niedoszacowane koszty gospodarki odpadami. Nim dojdziemy do tego, co si\u0119 wydarzy\u0142o w 2019 roku i co mia\u0142o wp\u0142yw na gwa\u0142towny wzrost cen, to trzeba powiedzie\u0107 te\u017c o tym, \u017ce my, jako bran\u017ca gospodarki odpadami, w ostatnich kilku latach m\u00f3wili\u015bmy g\u0142o\u015bno, \u017ce ju\u017c wtedy stawki powinny by\u0107 na poziomie 15-20 z\u0142otych. A jak to by\u0142o, nie tylko w naszych okolicznych gminach, ale w skali ca\u0142ego kraju? Stawki te by\u0142y po prostu zani\u017cone, na poziomie 10-12 z\u0142otych. Du\u017ce podwy\u017cki spowodowane by\u0142y tym, \u017ce gminy musia\u0142y w ko\u0144cu dostosowa\u0107 si\u0119 do realnych stawek, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 nigdy realnymi nie by\u0142y. Jako przyk\u0142ad cz\u0119sto daj\u0119 miasto \u0141\u00f3d\u017a, gdzie jeszcze w 2018 roku stawka na jednego mieszka\u0144ca wynosi\u0142a bodaj\u017ce 7 z\u0142otych. Nagle zrobi\u0142 si\u0119 wielki szum, bo trzeba by\u0142o zrobi\u0107 podwy\u017cki rz\u0119du 100-150 procent. W procentach wygl\u0105da to drastycznie, ale w warto\u015bciach bezwzgl\u0119dnych to raptem r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy 7 a 14 z\u0142otych. Nast\u0105pi\u0142o pewne urealnienie tego, co wcze\u015bniej by\u0142o nierealne.<\/p>\n

To jeden z powod\u00f3w wzrostu cen, aby op\u0142aty pobierane od mieszka\u0144c\u00f3w pokry\u0142y koszty systemu zagospodarowania odpad\u00f3w. Co jeszcze si\u0119 wydarzy\u0142o, \u017ce te op\u0142aty posz\u0142y w g\u00f3r\u0119?<\/strong><\/p>\n

– W ostatnim czasie wydarzy\u0142o si\u0119 sporo. Ustawodawca wprowadzi\u0142 wiele przepis\u00f3w, kt\u00f3re spowodowa\u0142y wzrost koszt\u00f3w gospodarki odpadami. Wymy\u015blono nowe zabezpieczenia przeciwpo\u017carowe, wi\u0119c musieli\u015bmy robi\u0107 nowe operaty przeciwpo\u017carowe. Ustawodawca wymy\u015bli\u0142 systemy nadzoru wizyjnego z przekazem na \u017cywo do wojew\u00f3dzkich inspektorat\u00f3w ochrony \u015brodowiska. Kwestia zabezpieczenia roszcze\u0144 i tak dalej. Wiele przepis\u00f3w, kt\u00f3rych konsekwencj\u0105 by\u0142 wzrost koszt\u00f3w naszej dzia\u0142alno\u015bci. Ale tu jeszcze mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 to koszty stosunkowo niewielkie do tych, kt\u00f3re ponosimy.<\/p>\n

Co generuje wi\u0119ksze koszty?<\/strong><\/p>\n

– Op\u0142aty \u015brodowiskowe. Nie wszystkie odpady mo\u017cna przetworzy\u0107. Jest to pewien mit. Je\u015bli kto\u015b tylko ogl\u0105da telewizj\u0119, to my\u015bli pewnie, \u017ce sortowanie odpad\u00f3w jest antidotum na wszelkie z\u0142o. Jak ju\u017c posortujemy odpady, to nic nie zostaje, a to, co posortowane, jest tak cennym \u017ar\u00f3d\u0142em surowca, \u017ce sprzedaj\u0105c to, nie mamy po prostu co robi\u0107 z kas\u0105. To niestety kolejny mit. Tak naprawd\u0119, sortowanie odpad\u00f3w nie za\u0142atwia tematu gospodarki odpadami. Sortowanie powoduje, \u017ce ka\u017cdy zak\u0142ad, taki jak nasz, ma wi\u0119cej do przetworzenia. Im wi\u0119cej odpad\u00f3w r\u00f3\u017cnymi strumieniami do nas trafia, tym wi\u0119cej potrzebujemy czasu i energii, aby poszczeg\u00f3lne frakcje posortowa\u0107.<\/p>\n

Posortowa\u0107 raz jeszcze co\u015b, co mieszka\u0144cy ju\u017c posortowali w kolorowych pojemnikach?<\/strong><\/p>\n

– Recykling materia\u0142owy, o kt\u00f3rym tu m\u00f3wimy i za\u0142o\u017cenie, \u017ce wszystko powinno by\u0107 poddane recyklingowi… Fajnie by by\u0142o, gdyby tak by\u0142o. Ale niestety. Je\u015bli dla przyk\u0142adu we\u017amiemy opakowania z tworzyw sztucznych, kt\u00f3re mamy w gospodarstwach domowych, to wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zupe\u0142nie nie nadaje si\u0119 do recyklingu. Przez ostatnie lata wszystko posz\u0142o w tym kierunku, \u017ce opakowania s\u0105 wielomateria\u0142owe. My, kupuj\u0105cy, nawet tego nie widzimy, bo co nam si\u0119 wydaje, \u017ce jest plastikowe, jest wprawdzie tworzywem sztucznym, ale \u0142\u0105czonym z kilku r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 nie do rozdzielenia. Prostym przyk\u0142adem s\u0105 opakowania na w\u0119dliny, czy sery krojone. Sp\u00f3d i g\u00f3ra to cz\u0119sto nawet nie dwa, ale i pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych po\u0142\u0105czonych tworzyw sztucznych. I nie ma w tej chwili metody przetworzenia tego tak, jak typowej butelki PET po napojach. Takie butelki s\u0105 z tworzywa jednorodnego, kt\u00f3ry mo\u017cna ponownie wykorzysta\u0107. Wiele si\u0119 dzi\u015b m\u00f3wi o ekoprojektowaniu, o tym, \u017ce producent powinien my\u015ble\u0107 o ekologii, powinien wymy\u015bla\u0107 opakowania \u0142atwe do recyklingu.
\nI tu mamy kolejny mit, czyli du\u017co m\u00f3wimy o ochronie \u015brodowiska, o tym co powinni\u015bmy robi\u0107, a producentowi tak naprawd\u0119 zale\u017cy na tym, \u017ceby opakowanie by\u0142o \u0142adne, przyci\u0105ga\u0142o wzrok, by\u0142o tanie i \u017ceby to, co zapakowa\u0142, mog\u0142o tam by\u0107 ze sto lat. Ostatni\u0105 kwesti\u0105 jest, czy to si\u0119 potem przetworzy, czy nie. Mam takie wra\u017cenie, \u017ce wielkie koncerny wi\u0119cej pieni\u0119dzy wydaj\u0105 na kampanie medialne, gdzie udowadniaj\u0105, jakie s\u0105 fajne i ekologiczne, ale p\u00f3ki ich odpowiednimi przepisami nie zmusimy, aby rzeczywi\u015bcie zacz\u0119li my\u015ble\u0107 o \u015brodowisku, to sami tego nie b\u0119d\u0105 robi\u0107.<\/p>\n

\"\"
Oto zawarto\u015b\u0107 pierwszego z brzegu \u017c\u00f3\u0142tego worka. Po prawej stronie znajduj\u0105 si\u0119 opakowania nadaj\u0105ce si\u0119 do wykorzystania. Te po lewej – tylko do spalenia. fot. Andrzej Buczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

Wielokrotnie ju\u017c s\u0142ycha\u0107 by\u0142o o tym, \u017ce producenci r\u00f3\u017cnych opakowa\u0144 powinni ponosi\u0107 koszty zwi\u0105zane z ich utylizacj\u0105, czy ponownym wykorzystaniem. Ale nie ponosz\u0105. To z pewno\u015bci\u0105 ma wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 op\u0142at za \u015bmieci, jakie teraz p\u0142acimy wszyscy.<\/strong><\/p>\n

– To tak zwana rozszerzona odpowiedzialno\u015b\u0107 producenta. Powinni\u015bmy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce Polska jest jednym z nielicznych kraj\u00f3w w Unii Europejskiej, gdzie ustawodawca przerzuci\u0142 na gminy poziomy recyklingu. Tu jest wszystko postawione na g\u0142owie. Co ma gmina do opakowania, kt\u00f3re wypu\u015bci\u0142 na rynek jaki\u015b tam producent kie\u0142basy czy sera? Kompletnie nic. W normalnych krajach unijnych jest tak, \u017ce to producent jest odpowiedzialny za swoje opakowania. W systemach europejskich zbi\u00f3rka opakowa\u0144, czy to w \u017c\u00f3\u0142tym worku, w worku z makulatur\u0105, czy opakowa\u0144 szklanych, jest zupe\u0142nie wyj\u0119ta spod jurysdykcji gmin. To nie gmina jest odpowiedzialna za zbi\u00f3rk\u0119 tego rodzaju odpad\u00f3w.<\/p>\n

Jak to funkcjonuje w krajach – jak pan je nazwa\u0142 – normalnych?<\/strong><\/p>\n

– Taka zbi\u00f3rka dzia\u0142a zupe\u0142nie obok systemu gminnego. Mieszkaniec wp\u0142aca do gminy tylko pieni\u0105dze za odbi\u00f3r odpad\u00f3w resztkowych i bioodpad\u00f3w. Za odbi\u00f3r odpad\u00f3w opakowaniowych p\u0142ac\u0105 ich producenci. Oczywi\u015bcie nie jest tak, \u017ce producent kupuje \u015bmieciark\u0119 i je\u017adzi po kraju zbieraj\u0105c swoje opakowania. Funkcjonuje co\u015b takiego, jak organizacje odzysku, kt\u00f3re w imieniu producenta zbieraj\u0105 te odpady i poddaj\u0105 recyklingowi. W praktyce wygl\u0105da to tak – organizacja m\u00f3wi producentowi, \u017ce za ton\u0119 jego opakowa\u0144, kt\u00f3re trudno podda\u0107 recyklingowi, musi zap\u0142aci\u0107 – dajmy na to – 800 euro. Ale jak zrobi opakowanie prostsze pod wzgl\u0119dem ponownego przetworzenia, zap\u0142aci 400, 200 i tak dalej. Zaczyna dzia\u0142a\u0107 ekonomia. Je\u015bli na rynek wypuszcza si\u0119 opakowanie, kt\u00f3re mo\u017cna jedynie spali\u0107, producent ponosi wy\u017csze koszty. Organizacja odzysku podpisuje umowy z firmami, kt\u00f3re to zbieraj\u0105, posortuj\u0105 oraz poddadz\u0105 recyklingowi. I taka organizacja, w imieniu producenta, jest odpowiedzialna zgodnie z unijnymi przepisami, za zagospodarowanie odpad\u00f3w. Nie gmina, tak jak u nas. W Polsce system jest chory.<\/p>\n

Ale czy my nie jeste\u015bmy w Unii? To nas nie dotyczy?<\/strong><\/p>\n

– Jeste\u015bmy i to nas dotyczy. Tylko, \u017ce my potrafimy du\u017co m\u00f3wi\u0107. Ministerstwo na temat rozszerzonej odpowiedzialno\u015bci producent\u00f3w\u2026 m\u00f3wi. Taka nowomowa. My\u015blimy, dyskutujemy, przedstawili\u015bmy propozycje\u2026 I to trwa, ju\u017c nie chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 ile czasu. To by\u0142o za rz\u0105d\u00f3w poprzednich, obecnych, a jeste\u015bmy ci\u0105gle w tym samym miejscu, a w\u0142a\u015bciwie w jeszcze gorszym miejscu. Dlaczego? Wracaj\u0105c do tego, \u017ce teraz to wszystko wi\u0119cej kosztuje. W ci\u0105gu kilku lat sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 na tyle, \u017ce drastycznie wzros\u0142y koszty zagospodarowania pozosta\u0142o\u015bci odpad\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w takich zak\u0142adach, jak u nas. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce jeszcze trzy lata temu odpady – my to nazywamy – palne, mo\u017cna by\u0142o legalnie sk\u0142adowa\u0107 na wysypiskach. Trzeba by\u0142o za to odprowadzi\u0107 stosunkowo nisk\u0105 op\u0142at\u0119 za gospodarcze korzystanie ze \u015brodowiska do urz\u0119du marsza\u0142kowskiego. Ale ustawodawca powiedzia\u0142, \u017ce takich odpad\u00f3w ju\u017c nie mo\u017cna sk\u0142adowa\u0107. No dobrze, ale czy to my, czy gminy, czy mieszka\u0144cy s\u0105 winni temu, \u017ce kto\u015b wprowadza na rynek opakowania, kt\u00f3rych nie da si\u0119 podda\u0107 recyklingowi? Teraz wszyscy jeste\u015bmy karani za to, za co nie jeste\u015bmy odpowiedzialni.<\/p>\n

Je\u015bli nie mo\u017cna czego\u015b sk\u0142adowa\u0107, to co z tym zrobi\u0107 i dlaczego b\u0119dzie to du\u017co kosztowa\u0142o?<\/strong><\/p>\n

– Wr\u00f3c\u0119 jeszcze raz do butelki PET. To materia\u0142 w stu procentach do ponownego zagospodarowania. Mo\u017ce si\u0119 za tym nie zabijaj\u0105, ale s\u0105 recyklerzy, kt\u00f3rzy to bior\u0105. Mog\u0105 zrobi\u0107 z tego regranulaty, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do produkcji nowych butelek, albo jak\u0105\u015b w\u0142\u00f3knin\u0119, albo polary. Natomiast ta ca\u0142a pozosta\u0142o\u015b\u0107 opakowa\u0144, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 przetworzona materia\u0142owo, nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c sk\u0142adowana, musi trafi\u0107 tylko i wy\u0142\u0105cznie do spalenia. Niestety, w Polsce jest tak, \u017ce termiczne przekszta\u0142canie odpad\u00f3w – nie nazywamy tego spalaniem, bo to si\u0119 \u017ale kojarzy z wrzuceniem \u015bmieci do pieca – nie dzia\u0142a dobrze. Termiczne przekszta\u0142canie odpad\u00f3w polega na tym, \u017ce z energii kt\u00f3ra jest w odpadach wytwarza si\u0119 pr\u0105d i ciep\u0142o przy praktycznie zerowej emisji. Generalnie ludzie tego nie rozumiej\u0105 i s\u0105dz\u0105, \u017ce spalarnie s\u0105 bardzo z\u0142e. Nie chc\u0119 tu m\u00f3wi\u0107 o polityce, ale brak tej \u015bwiadomo\u015bci, to zaniedbania wielu kolejnych rz\u0105d\u00f3w. Wybudowano sze\u015b\u0107 spalarni
\nw Polsce, kt\u00f3re s\u0105 w stanie zagospodarowa\u0107 oko\u0142o miliona ton odpad\u00f3w palnych. Drug\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 przemys\u0142u, gdzie mo\u017cemy zutylizowa\u0107 takie odpady, s\u0105 cementownie. Niestety jest tak, \u017ce tych cementowni w Polsce jest kilkana\u015bcie i mog\u0105 one wykorzysta\u0107 w procesach produkcyjnych oko\u0142o 1,3 miliona ton odpad\u00f3w. Szacujemy, \u017ce odpad\u00f3w palnych w Polsce jest oko\u0142o 5 milion\u00f3w ton. Z rachunku wynika, \u017ce teraz w kraju mamy problem z oko\u0142o
\n3. milionami ton odpad\u00f3w palnych rocznie.<\/p>\n

Wychodzi na to, \u017ce posiadanie spalarni to z\u0142oty interes.<\/strong><\/p>\n

– Czysta ekonomia. Prawo popytu i poda\u017cy. Wytwarzamy tak zwane paliwo alternatywne – polega to na zmieleniu, wysuszeniu i odpowiednim frakcjonowaniu odpad\u00f3w, kt\u00f3rych nie mo\u017cna by\u0142o podda\u0107 recyklingowi. Ten proces oczywi\u015bcie sporo kosztuje. Trzeba zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce jeszcze cztery lata temu otrzymywali\u015bmy za to od cementowni oko\u0142o 20 z\u0142otych za ton\u0119. W tej chwili sytuacja jest taka, \u017ce to my musimy dop\u0142aci\u0107 – od 150 do 250 z\u0142otych w zale\u017cno\u015bci od cementowni. I ko\u0144ca nie wida\u0107, bo je\u015bli czego\u015b jest za du\u017co, a wszyscy chc\u0105 si\u0119 tego pozby\u0107 w spos\u00f3b cywilizowany, to trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce ceny rosn\u0105.<\/p>\n

I trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce cementownie zwietrzy\u0142y w tym spos\u00f3b na dodatkowy zarobek.<\/strong><\/p>\n

– Nie prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, to sp\u00f3\u0142ki stworzone do zarabiania pieni\u0119dzy. Przy obecnych przepisach te warunki maj\u0105 bardzo dobre i mog\u0105 dyktowa\u0107 coraz wy\u017csze ceny. I nie mamy si\u0119 co na nich obra\u017ca\u0107. Jednak ju\u017c nie nam p\u0142ac\u0105 za odpady, tylko my musimy p\u0142aci\u0107 im. Przez to te\u017c mieszka\u0144cy musz\u0105 p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej za \u015bmieci. Gdyby wprowadzono w ko\u0144cu w Polsce wprowadzono rozszerzon\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 producenta, to wszystko co przekazujemy do spalarni nie by\u0142oby finansowane z pieni\u0119dzy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Konsekwencja by\u0142aby taka, \u017ce producenci podnie\u015bliby ceny swoich produkt\u00f3w. Pytanie, o ile?<\/strong><\/p>\n

– Nic nie jest za darmo. Producent opakowania przerzuci\u0142by to na cen\u0119 towaru w sklepie. Kto\u015b robi\u0142 wyliczenia, \u017ce w przypadku butelki PET by\u0142oby to od 5 do 8 groszy w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci butelki. Klient m\u00f3g\u0142by nawet nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce za nap\u00f3j p\u0142aci ju\u017c nie 3,40 z\u0142, ale 3,45 z\u0142. A dzi\u015b jak kto\u015b p\u0142aci\u0142 15 z\u0142otych za \u015bmieci, a ma zap\u0142aci\u0107 30 z\u0142otych, to widzi du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119. Dlatego teraz jest to zamieszanie praktycznie w ca\u0142ym kraju. Czy to si\u0119 sko\u0144czy? My nie wiemy, gdzie jest granica tego absurdu. Nie mamy \u017cadnej nici porozumienia ze szczeblem ministerialnym. M\u00f3wi\u0119 o naszej bran\u017cy, kt\u00f3ra jest zrzeszona w kilku wiod\u0105cych organizacjach w Polsce. M\u00f3wimy jednym g\u0142osem. Wysy\u0142amy do ministerstwa praktyczne propozycje rozwi\u0105za\u0144 – zr\u00f3bmy tak, a to zr\u00f3bmy tak, zr\u00f3bmy jakie\u015b okresy przej\u015bciowe i tak dalej. Nie ma odzewu. Ministerstwo m\u00f3wi, \u017ce jest dobrze, jest cudownie. Kraj mlekiem i miodem p\u0142yn\u0105cy. Ci\u0105gle nam m\u00f3wi\u0105 – sortujcie odpady, posortujcie odpady… Sortowanie odpad\u00f3w tak naprawd\u0119 niewiele daje.<\/p>\n

Teraz ju\u017c wszyscy musz\u0105 sortowa\u0107 odpady w gospodarstwach domowych.<\/strong><\/p>\n

– Ministerstwo my\u015bla\u0142o, \u017ce te zmiany spowoduj\u0105 obni\u017cenie stawek. Nie tylko w tej dziedzinie, rz\u0105d stara si\u0119 zrzuci\u0107 ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 na gminy i na zak\u0142ady przetwarzaj\u0105ce odpady. Przekaz medialny by\u0142 taki, \u017ce oni napisali tak cudowne prawo, \u017ce wszystko w nim jest rozwi\u0105zane, wystarczy si\u0119 do niego stosowa\u0107. Tylko nieudolne gminy sobie z tym nie radz\u0105, oraz my – monopoli\u015bci i z\u0142odzieje przetwarzaj\u0105cy odpady. Podejrzewano nas o zmow\u0119 cenow\u0105. Zafundowano nam kontrol\u0119 Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w we wszystkich instalacjach. W ponad dwudziestu instalacjach by\u0142a Najwy\u017csza Izba Kontroli doszukuj\u0105c si\u0119 bandyt\u00f3w, oszust\u00f3w i z\u0142odziei. Ale nic
\nz tego nie wysz\u0142o. Doprowadzono jednak do tego co jest, a dzi\u015b jest sytuacja taka, \u017ce nast\u0119puje wzrost cen. Na naszym terenie jest to i tak jeden z najni\u017cszych w skali kraju. Jeszcze kilka lat temu na Marsz\u00f3w pluto, jako na najdro\u017csz\u0105 instalacj\u0119 w wojew\u00f3dztwie, a w tej chwili jeste\u015bmy jedn\u0105 z ta\u0144szych instalacji nie tylko w wojew\u00f3dztwie, ale i w kraju. Staramy si\u0119 tak gospodarowa\u0107 tymi odpadami, aby wzrosty cen by\u0142y dla mieszka\u0144c\u00f3w jednak jak najni\u017csze.<\/p>\n

Wiadomo, co jeszcze mo\u017ce podro\u017ce\u0107?<\/strong><\/p>\n

– S\u0105 tak zwane op\u0142aty za gospodarcze korzystanie ze \u015brodowiska. Cz\u0119\u015b\u0107 odpad\u00f3w po przetworzeniu jest sk\u0142adowanych na wysypisku. W 2018 roku za ton\u0119 takich odpad\u00f3w op\u0142ata marsza\u0142kowska wynosi\u0142a 140 z\u0142otych. W 2019 ju\u017c 170 z\u0142otych, w 2020 – 270 z\u0142otych, a w 2021 ju\u017c 276,21 z\u0142otych. Warto tu przypomnie\u0107, \u017ce jeszcze 4 lata temu, tj. w roku 2017 op\u0142ata ta wynosi\u0142a jedynie 24,15 z\u0142 za ka\u017cd\u0105 ton\u0119 sk\u0142adowanych odpad\u00f3w.<\/p>\n

Wszyscy musimy segregowa\u0107 i wszyscy b\u0119dziemy za to jeszcze wi\u0119cej p\u0142aci\u0107. Gdzie dojdziemy id\u0105c dalej tak\u0105 drog\u0105?<\/strong><\/p>\n

– Pojawi\u0142y si\u0119 pewne jask\u00f3\u0142ki w prawodawstwie unijnym, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mniej restrykcyjne co do tego, \u017ce trzeba sortowa\u0107 na pi\u0119\u0107 czy sze\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych frakcji, \u017ce pojemniczki maj\u0105 by\u0107 w takich lub innych kolorach. B\u0119d\u0105 nas rozlicza\u0107 po efekcie ko\u0144cowym. Nie da si\u0119 zbudowa\u0107 jednego systemu w 28. krajach. Nawet patrz\u0105c na Niemcy – tam te\u017c nie dzia\u0142a jeden system zbi\u00f3rki i zagospodarowania odpad\u00f3w. W r\u00f3\u017cnych landach systemy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne.<\/p>\n

Je\u015bli nie ma systemu idealnego, to trzeba czerpa\u0107 wzorce z tych najlepiej dzia\u0142aj\u0105cych.<\/strong><\/p>\n

– Cz\u0119sto patrzymy na Norwegi\u0119, gdzie gospodarka odpadami jest na bardzo wysokim poziomie. Norwegowie wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce je\u017celi odpady mo\u017cna spali\u0107, zamiast udawa\u0107, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 je w jakikolwiek spos\u00f3b zagospodarowywa\u0107, to trzeba tak zrobi\u0107 i wykorzysta\u0107 z nich energi\u0119. A tu si\u0119 m\u00f3wi na przyk\u0142ad o inwestowaniu dziesi\u0105tek milion\u00f3w z\u0142otych w chemiczne przetwarzanie odpad\u00f3w, \u017ceby zrobi\u0107 z nich jaki\u015b olej… to s\u0105 bzdury. Norwegowie maj\u0105 taki system zbi\u00f3rki, \u017ce odpady zmieszane zbieraj\u0105 razem z odpadami bio. Stwierdzili, \u017ce dzi\u015b system na takich instalacjach jak u nas w Marszowie, pozwala na to, aby bez problemu wyci\u0105gn\u0105\u0107 z odpad\u00f3w zmieszanych bioodpady zapakowane w osobne worki. Nie ma \u017cadnego problemu. Nie id\u0105 w tym kierunku, aby pod ka\u017cdym domem sta\u0142o po pi\u0119\u0107dziesi\u0105t r\u00f3\u017cnokolorowych pojemnik\u00f3w. Je\u015bli b\u0119dzie dziesi\u0119\u0107 pojemnik\u00f3w, to musi do nich przyjecha\u0107 dziesi\u0119\u0107 samochod\u00f3w. Ka\u017cdy z nich spali ile\u015b litr\u00f3w paliwa i wyemituje do powietrza spaliny. W ka\u017cdym b\u0119dzie kierowca, kt\u00f3rego trzeba op\u0142aci\u0107, a to wszystko generuje koszty i negatywnie wp\u0142ywa na \u015brodowisko. A przecie\u017c Norwegia jest krajem bardzo bogatym i mogliby sobie na to pozwoli\u0107. Norwegowie jednak my\u015bl\u0105 pragmatycznie i patrz\u0105 na efekt. Je\u015bli zak\u0142ad zagospodarowania odpad\u00f3w poradzi sobie z selekcj\u0105, to wymy\u015blanie kolejnego kolorowego pojemnika na odpady naprawd\u0119 nikomu do szcz\u0119\u015bcia nie jest potrzebne.<\/p>\n

Mog\u0105 wi\u0119c nas czeka\u0107 kolejne zmiany w systemie zbi\u00f3rki odpad\u00f3w, ale trzeba mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 one ten system upraszcza\u0107, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie jego efektywno\u015b\u0107. Tak czy inaczej, koszty zawsze jakie\u015b b\u0119d\u0105.<\/strong><\/p>\n

– Nie jeste\u015bmy ju\u017c tak ubogim spo\u0142ecze\u0144stwem, jak przed laty. Ten mit biednego Polaka odchodzi ju\u017c do lamusa. Jedyna dziedzina, gdzie p\u0142acili\u015bmy niepor\u00f3wnywalnie niskie pieni\u0105dze w stosunku do Unii Europejskiej, to by\u0142a gospodarka odpadami. Nawet jak por\u00f3wnamy, \u017ce w Polsce kto\u015b zarabia 800 euro, a w Niemczech 2000 euro, to koszty pr\u0105du s\u0105 bardzo podobne, paliwa i wody por\u00f3wnywalne. Natomiast je\u015bli si\u0119 por\u00f3wnywa\u0142o op\u0142aty za \u015bmieci, to w Niemczech by\u0142y 6 do 8 razy wy\u017csze, ni\u017c u nas. Ten \u201eszok\u201d musimy po prostu prze\u017cy\u0107. Dzi\u015b je\u015bli mamy zap\u0142aci\u0107 30 z\u0142otych za odbi\u00f3r odpad\u00f3w, to jest to po prostu normalno\u015b\u0107.<\/p>\n

\"\"
Ro\u015bnie ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w wielkogabarytowych, zwanych \u017cartobliwie \u201eefektem 500+\u201d. fot. Andrzej Buczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

Z jednej strony mamy urealnienie koszt\u00f3w zagospodarowania odpad\u00f3w, ale z drugiej – bogatsze spo\u0142ecze\u0144stwo tych odpad\u00f3w wytwarza\u0107 b\u0119dzie coraz wi\u0119cej. Tego chyba nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107.<\/strong><\/p>\n

– Ca\u0142y \u015bwiat, w tym oczywi\u015bcie Europa, ma problem z odpadami tworzyw sztucznych. \u017byjemy w pewnej schizofrenii i udajemy, \u017ce jeste\u015bmy Europ\u0105 cywilizowan\u0105, jeste\u015bmy tacy fajni, ale to trzeba sobie jasno powiedzie\u0107 – nie jeste\u015bmy fajni. Wiele rzeczy, kt\u00f3re robimy w Unii Europejskiej, nie maj\u0105 niczego wsp\u00f3lnego z ochron\u0105 \u015brodowiska. Trzeba zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce do 2016 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 tworzyw sztucznych, kt\u00f3rych nie mo\u017cna by\u0142o przetworzy\u0107 w Europie, p\u0142yn\u0119\u0142a statkami do Chin. To by\u0142 te\u017c bardzo chory przepis – wys\u0142anie odpad\u00f3w za granic\u0119 by\u0142o traktowane, jak poddanie ich recyklingowi. Wyp\u0142ywa\u0142 kontenerowiec \u015bmieci do Chin czy Tajlandii, a potem to sp\u0142ywa\u0142o rzekami do oceanu i dzi\u015b wszyscy si\u0119 przejmuj\u0105 nagle, \u017ce wyspa z tworzyw sztucznych p\u0142ywa po \u015bwiecie. Nie wytworzyli jej sami Chi\u0144czycy, ale do\u0142o\u017cyli si\u0119 do tego Kanadyjczycy, Amerykanie, Europejczycy i tak dalej. Podobnie jest ze sprz\u0119tem elektronicznym. Tak niby wszystko dobrze sortujemy, ale telefony kom\u00f3rkowe i uk\u0142ady scalone dzieci wypalaj\u0105 w Afryce, bo jest tam taniej i lepiej jak ju\u017c do Europy wr\u00f3ci ten p\u00f3\u0142surowiec, z kt\u00f3rym sobie lepiej poradzimy. Po co mamy sobie tutaj zatruwa\u0107 \u015brodowisko?<\/p>\n

Dzi\u015b s\u0142yszymy, \u017ce od czasu do czasu udaremniane s\u0105 pr\u00f3by nielegalnego wwo\u017cenia odpad\u00f3w do Polski.<\/strong><\/p>\n

– Dzi\u015b gros odpad\u00f3w z tej bogatszej cz\u0119\u015bci Unii Europejskiej jedzie do nas. Jeste\u015bmy \u015bmietniskiem Europy. Ilo\u015b\u0107 samochod\u00f3w wje\u017cd\u017caj\u0105ca nielegalnie do Polski z odpadami, kt\u00f3re nie s\u0105 przetwarzane w innych krajach Unii, jest nie do oszacowania. Nikt nie wie, jaka to jest skala. Wyjazd samochodu z niemieckiej firmy do Polski wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym, \u017ce Niemcy odfajkowuj\u0105 recykling. To jedzie do dziury w ziemi, do magazynu. Nikt tego nie przetworzy. Je\u017celi jest co\u015b \u0142atwego do recyklingu i mo\u017cna na tym zarobi\u0107, to Niemcy nie s\u0105 w ciemi\u0119 bici i na tym zarabiaj\u0105. Natomiast reszt\u0119 wysy\u0142aj\u0105 tam, gdzie si\u0119 da. Rozszerzona odpowiedzialno\u015b\u0107 producent\u00f3w tam funkcjonuje i oni maj\u0105 w systemie tyle pieni\u0119dzy, \u017ce mog\u0105 sobie znale\u017a\u0107 tu jednego czy drugiego Polaka, kt\u00f3remu zap\u0142ac\u0105, \u017ceby zagospodarowa\u0142 odpady, a to cz\u0119sto odbywa si\u0119 w spos\u00f3b nielegalny. Ch\u0119tnych na szybki zarobek za zwalenie \u015bmieci w jakiej\u015b szopie po pegeerze nigdy nie zabraknie.<\/p>\n

Takie dzia\u0142ania nie s\u0105 przecie\u017c \u017cadnym rozwi\u0105zaniem problemu z odpadami, a co najwy\u017cej odsuni\u0119ciem go o kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w dalej, bo za granic\u0119. W skali globalnej nie ma to przecie\u017c \u017cadnego sensu.<\/strong><\/p>\n

– Coraz bardziej widzimy to, co si\u0119 dzieje z klimatem. Widzimy odpady, kt\u00f3re kursuj\u0105 po ca\u0142ym \u015bwiecie. W pewnym momencie trzeba b\u0119dzie to zako\u0144czy\u0107. Zawsze powtarzam, \u017ce najgorsze jest udawanie, \u017ce co\u015b si\u0119 robi. Trzeba zrobi\u0107 w ko\u0144cu pewien bilans otwarcia i powiedzie\u0107 sobie wprost – jeste\u015bmy w czterech literach i mamy problem. Rozwi\u0105\u017cmy ten problem fizycznie, zamiast bajdurzy\u0107 o tym, co by\u015bmy chcieli zrobi\u0107 i osi\u0105gn\u0105\u0107. Teraz bardzo modnymi has\u0142ami w ekologii s\u0105 \u201eZero Waste\u201d, czyli brak \u015bmieci, brak marnowania, a tak\u017ce gospodarka w obiegu zamkni\u0119tym. Kto\u015b wytworzy\u0142 sobie taki obraz idealistyczny, w kt\u00f3rym co\u015b co raz zosta\u0142o wytworzone, wydobyte z ziemi, zostanie przetwarzane w niesko\u0144czono\u015b\u0107, a jako \u015bwiadome spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0119dziemy unika\u0107 odpad\u00f3w i chodzenie z przys\u0142owiow\u0105 torebeczk\u0105 wielokrotnego u\u017cytku uszcz\u0119\u015bliwi nasz \u015bwiat. Misie na Antarktydzie b\u0119d\u0105 zadowolone, bo im si\u0119 lodowce nie b\u0119d\u0105 roztapia\u0107. To po prostu\u2026 delikatnie m\u00f3wi\u0105c, g\u0142upoty.<\/p>\n

Ale jak to brzmi. Ratujmy planet\u0119!<\/strong><\/p>\n

– Tak naprawd\u0119, wielkie korporacje wbi\u0142y nam do g\u0142owy, \u017ce jednostkowo mo\u017cemy uzdrowi\u0107 \u015bwiat. Tak nie uzdrowimy \u015bwiata. Jedna osoba id\u0105ca do sklepu i nie bior\u0105ca jednej plastikowej torebki, naprawd\u0119 \u015bwiata nie uzdrowi. Czujemy si\u0119 lepiej ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce mo\u017ce uratowali\u015bmy misia na Antarktydzie, bo nie wzi\u0119li\u015bmy tej torby. Ale tej torby w sklepie w og\u00f3le nie powinno by\u0107! I to korporacje s\u0105 za to odpowiedzialne. Nie powinno by\u0107 opakowa\u0144, kt\u00f3rych p\u00f3\u017aniej nie mo\u017cna przetworzy\u0107. To nie konsument powinien przed p\u00f3\u0142k\u0105 sklepow\u0105 dywagowa\u0107, czy ta butelka pochodzi z recyklingu, czy nie. Nie ka\u017cdy musi sko\u0144czy\u0107 studia chemiczne, by zastanawia\u0107 si\u0119, czy to opakowanie jest prosto przetwarzalne, czy w og\u00f3le nie. Takich rzeczy nie powinno by\u0107 w sklepie, a jak ich nie b\u0119dzie, to nie b\u0119dzie problemu. To przerzucanie odpowiedzialno\u015bci korporacji na ka\u017cdego cz\u0142owieka i wt\u0142aczanie nam do g\u0142owy, \u017ce jeste\u015bmy temu wszystkiemu winni. Tworzywo sztuczne nie jest z\u0142ym materia\u0142em. Ale to nie tworzywo samo spowodowa\u0142o, \u017ce jest teraz w morzu. To ludzie spowodowali, \u017ce ono tam jest.<\/p>\n

Proekologiczne zachowania nie s\u0105 jednak tylko pust\u0105 propagand\u0105.<\/strong><\/p>\n

– Oczywi\u015bcie. Jak najbardziej jestem za tym, aby\u015bmy ograniczali ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w, bo jest ich za du\u017co, ale na dzisiaj ideologia gospodarki cyrkularnej niech b\u0119dzie rzecz\u0105, o kt\u00f3rej sobie rozmawiamy. Czy do tego przyst\u0105pi jeden czy dwa procent spo\u0142ecze\u0144stwa, to i tak \u015bwiata nie uzdrowi. Rozmawiajmy o tym, \u017ceby za dziesi\u0119\u0107 lat w tej ideologii by\u0142o mo\u017ce pi\u0119tna\u015bcie procent ludzi. Ale to b\u0119dzie trwa\u0142o dekady. R\u00f3wnolegle powinni\u015bmy my\u015ble\u0107, co z tym problemem zrobi\u0107 tu i teraz. Nie tylko gadaj\u0105c na kolejnej konferencji jak to jest pi\u0119knie, \u017ce Austria ma 70 procent recyklingu, Niemcy – 80 procent recyklingu. My, jako bran\u017cy\u015bci, wiemy dobrze, \u017ce to nawet nie p\u00f3\u0142prawda, ale za przeproszeniem g…o prawda. Nie ma takich poziom\u00f3w recyklingu, o kt\u00f3rych si\u0119 opowiada. To jest wszystko na papierku. Te odpady nie s\u0105 przetwarzane. Popatrzmy na Skandynawi\u0119. Skandynawowie s\u0105 pragmatyczni. Norwegia, Szwecja, Finlandia. Oni spalaj\u0105 ponad 50 procent odpad\u00f3w i w og\u00f3le nie wpisuj\u0105 si\u0119 w to, co m\u00f3wi Unia Europejska, kt\u00f3ra twierdzi, \u017ce spalanie jest generalnie z\u0142e. Bo kto\u015b sobie wymy\u015bli\u0142, \u017ce wszystko powinno by\u0107 poddane recyklingowi.<\/p>\n

A mo\u017ce dlatego, \u017ce spalanie kojarzy si\u0119 z niew\u0105tpliwie nagannym paleniem \u015bmieci w domowych piecach?<\/strong><\/p>\n

– Tak nam si\u0119 potocznie wydaje. Natomiast zamys\u0142 unijnych urz\u0119dnik\u00f3w jest taki, \u017ce do 2030 roku nie mo\u017ce by\u0107 spalanych wi\u0119cej, ni\u017c 30 procent odpad\u00f3w. Ale w krajach skandynawskich spala si\u0119 po 50-60 procent odpad\u00f3w. I teraz za g\u0142ow\u0119 si\u0119 \u0142api\u0105, bo od lat wiedz\u0105, \u017ce z tych odpad\u00f3w nic ju\u017c si\u0119 nie da zrobi\u0107, ale mo\u017cna je w kontrolowanych warunkach przekszta\u0142ci\u0107 termicznie na ciep\u0142o i pr\u0105d. Szwedzi maj\u0105 70 procent ciep\u0142a w systemach ogrzewania, kt\u00f3re pochodzi w\u0142a\u015bnie z odpad\u00f3w. Nie musz\u0105 kupowa\u0107 w\u0119gla, nie musz\u0105 pali\u0107 drewnem. A przecie\u017c Szwecja i Norwegia kojarz\u0105 nam si\u0119 z pi\u0119knymi lasami i czystym \u015brodowiskiem. W tamtych krajach sieciowy system ciep\u0142owniczy jest bardzo rozbudowany. Podobnie jak w Polsce. I powinni\u015bmy z tego korzysta\u0107. Niemcy na przyk\u0142ad nie maj\u0105 tak rozbudowanych system\u00f3w. W Skandynawii miasta s\u0105 ogrzewane ciep\u0142em ze \u015bmieci spalanych w odpowiednio kontrolowanych warunkach. I nikomu to nie przeszkadza. Nikt tam nie umiera z tego powodu. Nie ma tam ekoterroryst\u00f3w, kt\u00f3rzy przekonuj\u0105, \u017ce termiczne przekszta\u0142canie odpad\u00f3w na energi\u0119 jest z\u0142e, przytaczaj\u0105c jakie\u015b opracowania z lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, dotycz\u0105ce furan\u00f3w i dioksyn, bo tylko te dwa poj\u0119cia znaj\u0105. I jeszcze m\u00f3wi\u0105c o rakotw\u00f3rczo\u015bci tych substancji, gdzie nikt jeszcze takiej rakotw\u00f3rczo\u015bci nie stwierdzi\u0142. Natomiast to, \u017ce palimy w\u0119glem, co wytwarza py\u0142y i benzoalfapireny, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie s\u0105 rakotw\u00f3rcze, to wszystko jest ok.<\/p>\n

Trzeba przestawi\u0107 my\u015blenie?<\/strong><\/p>\n

– W skali takiego niewielkiego kraju, jak Polska, powstaje kilka milion\u00f3w ton odpad\u00f3w palnych – tylko komunalnych, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o przemy\u015ble, a my udajemy, \u017ce co\u015b z tym zrobimy. Bo kto\u015b sobie wymy\u015bli\u0142, \u017ce poddamy to recyklingowi, ale nie da si\u0119 tego wszystkiego podda\u0107 recyklingowi. Zadajmy sobie pytanie, gdzie to trafi? Zakopiemy to w legalnej dziurze, czy zajmie si\u0119 tym jaka\u015b zorganizowana grupa przest\u0119pcza robi\u0105c na tym du\u017c\u0105 kas\u0119 i r\u00f3wnie\u017c zakopuj\u0105c to w ziemi? Degradujemy \u015brodowisko na niewyobra\u017caln\u0105 wr\u0119cz skal\u0119, wydobywaj\u0105c w\u0119giel brunatny. Taki w\u0119giel ma po wysuszeniu oko\u0142o 8-9 megad\u017culi ciep\u0142a spalania. Do tego mamy 50 procent popio\u0142\u00f3w. A my dzisiaj odpady o kaloryczno\u015bci 20 megad\u017culi zakopujemy w ziemi. Nie tw\u00f3rzmy te\u017c bajek, \u017ce co\u015b b\u0119dziemy w k\u00f3\u0142ko przetwarza\u0107, tylko po prostu spalmy i wykorzystajmy t\u0105 energi\u0119, kt\u00f3ra jest w odpadach. Zakopywanie w ziemi jest bez sensu.<\/p>\n

\"\"
Butelki PET \u015bwietnie nadaj\u0105 si\u0119 do recyklingu, ale tylko kilka razy. fot. Andrzej Buczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

Jednak pewne odpady, jak chocia\u017cby wspomniane przez pana butelki PET, mo\u017cemy ponownie wykorzystywa\u0107, a zatem nie wszystko trafia do dziury w ziemi, je\u015bli nie jest spalane.<\/strong><\/p>\n

– To nast\u0119pny mit, \u017ce co\u015b mo\u017cna przetwarza\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Trzeba sobie jasno powiedzie\u0107, \u017ce jedynym odpadem, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 wykorzystywany na okr\u0105g\u0142o, jest szk\u0142o. Butelk\u0119 szklan\u0105 zawieziemy do huty i mo\u017cna j\u0105 topi\u0107 sto razy i nic si\u0119 nie dzieje. Ale tworzywa sztuczne ju\u017c tylko do o\u015bmiu razy. Potem wi\u0105zania chemiczne trac\u0105 swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci i ten materia\u0142 nie jest ju\u017c taki, jak by\u015bmy chcieli. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, fachowcy m\u00f3wi\u0105 wprost, polietylen mo\u017cemy przetworzy\u0107 do o\u015bmiu razy. Potem z tego ju\u017c nic si\u0119 nie da zrobi\u0107. Co zrobi\u0107? Albo odzyska\u0107 z tego energi\u0119 w procesie spalania, albo wys\u0142a\u0107 to do Chin i udawa\u0107, \u017ce problemu nie ma, bo znikn\u0119\u0142o nam to z oczu. To samo jest z makulatur\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy przetworzy\u0107 od sze\u015bciu do o\u015bmiu razy. Papier zrobiony jest z w\u0142\u00f3kien drzewnych, kt\u00f3re si\u0119 wi\u0105\u017c\u0105 z papierem, je\u015bli s\u0105 odpowiednio d\u0142ugie. Przy ka\u017cdym przetwarzaniu te w\u0142\u00f3kna si\u0119 \u0142ami\u0105. Gdy w\u0142\u00f3kna s\u0105 za kr\u00f3tkie, to w ko\u0144cu nie mamy z tego nic.<\/p>\n

Z tego wynika, \u017ce ze wzgl\u0119du na takie a nie inne przepisy, marnujemy bardzo du\u017co energii, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna odzyska\u0107 z odpad\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

– Bardzo du\u017co energii tak naprawd\u0119 tracimy. Gdy m\u00f3wimy, \u017ce powinni\u015bmy by\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwem odpowiedzialnym i ogranicza\u0107 odpady – zgadzam si\u0119 z tym. M\u00f3wimy o gospodarce cyrkularnej, aby jak najwi\u0119cej odzyskiwa\u0107 – zgadzam si\u0119. Tylko problemy mamy tu i teraz. Gadanie o torebkach foliowych w sklepach nie za\u0142atwi sprawy w sensie globalnym. Jako Europa prze\u015bcigamy si\u0119 w ekologicznych standardach. Wprowadzamy sobie normy emisji spalin Euro 6, Euro 7, a nied\u0142ugo to mo\u017ce b\u0119dziemy je\u017adzi\u0107 na wod\u0119. Wszystko to generuje koszty. Samochody b\u0119d\u0105 coraz dro\u017csze. Przewiezienie towaru b\u0119dzie coraz wi\u0119cej kosztowa\u0107. Nie b\u0119dziemy wi\u0119c konkurencyjni w stosunku do Ameryki i do Chin, kt\u00f3re w mniejszym stopniu patrz\u0105 na ekologi\u0119, cho\u0107 teraz jednak coraz bardziej. Ale w Europie nie mieszka nawet miliard ludzi. Tu opowiadamy sobie bajeczki, \u017ce jak nie we\u017amiemy plastikowej torebki ze sklepu, to \u015bwiat b\u0119dzie zbawiony. Jeden z ekonomist\u00f3w napisa\u0142, \u017ce w najbli\u017cszym dziesi\u0119cioleciu miliard ludzi stanie si\u0119 klas\u0105 \u015bredni\u0105 na Indochinach. Wyjd\u0105 z biedy, z tych wszystkich wiosek. I jak im kto\u015b nagle powie, \u017ce nie mog\u0105 korzysta\u0107 z pieni\u0119dzy, \u017ce powinni kupowa\u0107 rzeczy tylko ekologicznie opakowane, czy nie bra\u0107 torebki ze sklepu\u2026 To o czym my w og\u00f3le gadamy? Oni b\u0119d\u0105 chcieli tej konsumpcji, b\u0119d\u0105 chcieli si\u0119 tym cieszy\u0107. My ju\u017c to mamy za sob\u0105 i teraz sobie mo\u017cemy opowiada\u0107 o ekologii.<\/p>\n

Wi\u0119cej pieni\u0119dzy, wi\u0119cej zakup\u00f3w, wi\u0119cej odpad\u00f3w. W Polsce te\u017c to ci\u0105gle ro\u015bnie.<\/strong><\/p>\n

– W bogatszych krajach przypada nawet 500-600 kilogram\u00f3w odpad\u00f3w rocznie na jednego mieszka\u0144ca. W Polsce jest statystycznie rzecz bior\u0105c oko\u0142o 314 kilogram\u00f3w i to ca\u0142y czas ro\u015bnie. \u017badna ekologiczna ideologia nie sprawi, \u017ce b\u0119dzie mniej odpad\u00f3w. Jak nas sta\u0107 na wi\u0119cej, to b\u0119dziemy wi\u0119cej kupowa\u0107, a z tego b\u0119dzie wi\u0119cej odpad\u00f3w. Dzi\u015b trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, jak z tego wybrn\u0105\u0107. By\u0107 mo\u017ce w przeci\u0105gu dziesi\u0119ciu czy dwudziestu lat, patrz\u0105c na to, co si\u0119 dzieje z naszym \u015brodowiskiem, b\u0119dziemy podejmowa\u0107 bardziej radykalne kroki. Ale dzi\u015b, udaj\u0105c \u017ce nie ma problemu, \u017cadnego problemu nie rozwi\u0105\u017cemy.<\/p>\n

Dzi\u015b mamy tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce za system \u015bmieciowy p\u0142ac\u0105 wszyscy i ko\u0144ca podwy\u017cek raczej w tym uk\u0142adzie nie wida\u0107.<\/strong><\/p>\n

– Jako bran\u017ca powtarzamy to niczym mantr\u0119, mo\u017cna by zahamowa\u0107 ten wzrost koszt\u00f3w, gdyby by\u0142a jaka\u015b wsp\u00f3\u0142praca z ministerstwem. Ale ministerstwo wbrew logice idzie w swych dzia\u0142aniach, niczym ten przys\u0142owiowy Polak, kt\u00f3ry musi by\u0107 pierwszy przed wszystkimi, cho\u0107 jest kompletnie do tego nieprzygotowany. Jeszcze jedna kwestia. Takie zak\u0142ady, jak ZZO Marsz\u00f3w, mog\u0142yby magazynowa\u0107 pewne odpady przez trzy lata. Dajmy na to, wiemy \u017ce niedaleko powstanie zak\u0142ad termicznego przetwarzania odpad\u00f3w i b\u0119dziemy si\u0119 ich mogli pozby\u0107 za jakie\u015b sensowne pieni\u0105dze. Ministerstwo m\u00f3wi… nie. Teraz mo\u017cemy magazynowa\u0107 nie d\u0142u\u017cej, ni\u017c przez rok. Robimy wszystko, \u017ceby utrudni\u0107 \u017cycie sami sobie.<\/p>\n

Potrzebujemy w Polsce kilku kolejnych spalarni?<\/strong><\/p>\n

– M\u00f3wimy nawet o kilkudziesi\u0119ciu obiektach termicznego przekszta\u0142cania odpad\u00f3w w skali ca\u0142ego kraju. Bardziej o charakterze lokalnym. Nie chodzi o to, by tworzy\u0107 jakie\u015b wielkie centra, bo transport odpad\u00f3w te\u017c kosztuje. Dzi\u015b marnotrawimy sporo pieni\u0119dzy, zamiast bra\u0107 przyk\u0142ad z bardziej rozs\u0105dnych kraj\u00f3w. Wspomniana przeze mnie Skandynawia. Natomiast cz\u0119\u015b\u0107 Unii Europejskiej, nie m\u00f3wi\u0119 \u017ce ca\u0142a, jeszcze jakby si\u0142\u0105 rozp\u0119du, idzie w troch\u0119 z\u0142ym kierunku.<\/p>\n

Jaka jest prognoza? Co nas czeka dalej?<\/strong><\/p>\n

– Nie potrafi\u0119 panu na to odpowiedzie\u0107. Dzi\u015b w kraju cena 25 z\u0142otych za \u015bmieci ju\u017c tak naprawd\u0119 na nikim nie robi wra\u017cenia. To realnie niska cena. Zak\u0142ad zosta\u0142 wybudowany po pierwsze, by zagospodarowywa\u0107 odpady zgodnie z przepisami. ZZO Marsz\u00f3w nigdy nie wejdzie w szar\u0105 stref\u0119, czyli co\u015b tam zakopmy w lesie i jako\u015b to b\u0119dzie. Dop\u00f3ki wi\u0119c stawki pozwol\u0105 nam zagospodarowywa\u0107 odpady zgodnie z prawem, to nie wzrosn\u0105. Mamy si\u0119 samofinansowa\u0107 i nie jeste\u015bmy maszynk\u0105 do robienia pieni\u0119dzy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego to tyle kosztuje? Gdzie jest ekonomia, a gdzie granice absurdu? Dlaczego jedna foli\u00f3wka z marketu nie zbawi \u015bwiata? O chorym systemie gospodarki odpadami, w rozmowie z Andrzejem Buczy\u0144skim, opowiada prezes Zak\u0142adu Zagospodarowania Odpad\u00f3w w Marszowie Jacek Po\u0142omka. Dlaczego a\u017c tyle p\u0142acimy za \u015bmieci? – Op\u0142ata za \u015bmieci dla mieszka\u0144c\u00f3w, wynika z wielu r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":17171,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[20,26],"tags":[74,1887,2080,109,32,2101,1182,73,2271,66,1884],"class_list":{"0":"post-17170","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","6":"hentry","7":"category-informacje","8":"category-wywiady","9":"tag-informacje-zary","10":"tag-jacek-polomka","11":"tag-marszow","12":"tag-moja-gazeta","13":"tag-powiat-zarski","14":"tag-segregacja-odpadow","15":"tag-smieci","16":"tag-wiadomosci-zary","18":"tag-zary","19":"tag-zzo-marszow"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17170"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17205,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17170\/revisions\/17205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}