{"id":4975,"date":"2017-07-03T14:17:01","date_gmt":"2017-07-03T12:17:01","guid":{"rendered":"http:\/\/moja24.pl\/?p=4975"},"modified":"2019-04-27T03:07:10","modified_gmt":"2019-04-27T01:07:10","slug":"wyjatkowy-jubileuszowy-festiwal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/moja24.pl\/index.php\/2017\/07\/03\/wyjatkowy-jubileuszowy-festiwal\/","title":{"rendered":"Wyj\u0105tkowy jubileuszowy festiwal"},"content":{"rendered":"

\u00a0Z Lechem Krychowskim, by\u0142ym, d\u0142ugoletnim dyrektorem Lubskiego Domu Kultury oraz tw\u00f3rc\u0105 i organizatorem Lubuskich Prezentacji Wokalnych Dzieci i M\u0142odzie\u017cy Specjalnej Troski, rozmawia Andrzej Buczy\u0144ski.<\/strong>
\n<\/span><\/p>\n

Jak pan wspomina pocz\u0105tki tego przedsi\u0119wzi\u0119cia maj\u0105cego ju\u017c \u0107wier\u0107 wieku?<\/b><\/p>\n

– Kiedy zaczyna\u0142em organizowa\u0107 ten festiwal, to nigdy nie my\u015bla\u0142em, \u017ce b\u0119dzie to tak d\u0142ugo trwa\u0142o. Mia\u0142em bardzo du\u017co kontakt\u00f3w z osobami niepe\u0142nosprawnymi, od zawsze. Kiedy zacz\u0105\u0142em prac\u0119 w Lubsku, zauwa\u017cy\u0142em \u017ce s\u0105 tu osoby niepe\u0142nosprawne. Zaprosi\u0142em je do domu kultury i utworzyli\u015bmy takie ko\u0142o. To by\u0142a ko\u0144c\u00f3wka lat osiemdziesi\u0105tych, a wi\u0119c jeszcze przed zmian\u0105 ustroju.<\/p>\n

Za komuny by\u0142o inaczej?<\/b><\/p>\n

– Trzeba wiedzie\u0107, \u017ce w tamtych czasach osoby niepe\u0142nosprawne, a zw\u0142aszcza intelektualnie, gdzie\u015b tam zawsze by\u0142y chowane. Przyk\u0142ady tego mamy do dzisiaj. Wystarczy pojecha\u0107 i zobaczy\u0107 naprawd\u0119 pi\u0119kny o\u015brodek w Mi\u0142owicach, w kt\u00f3rym przebywaj\u0105 upo\u015bledzone intelektualnie osoby. Jest on umiejscowiony gdzie\u015b daleko na wsi. W Polsce jest bardzo du\u017co podobnych o\u015brodk\u00f3w. Ale nie tylko u nas, bo chyba we wszystkich krajach tak zwanej w\u00f3wczas demokracji ludowej. Ludzie niepe\u0142nosprawni byli ukrywani, poniewa\u017c ide\u0105 by\u0142o to, \u017ce jeste\u015bmy spo\u0142ecze\u0144stwem zdrowym.<\/p>\n

Tym bardziej wi\u0119c takich festiwali nie by\u0142o.<\/b><\/p>\n

– Wtedy w\u0142a\u015bnie, w latach osiemdziesi\u0105tych, byli\u015bmy w Lubsku chyba jednym z pionier\u00f3w w Polsce. Uzna\u0142em, \u017ce w domu kultury powinno si\u0119 znale\u017a\u0107 miejsce tak\u017ce dla os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych. Przyznam si\u0119, \u017ce ani ja, ani moi wsp\u00f3\u0142pracownicy z plac\u00f3wki kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142em, zupe\u0142nie nie byli\u015bmy przygotowani do tego, aby prowadzi\u0107 jakiekolwiek zaj\u0119cia. Grupa liczy\u0142a oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych oraz rodzic\u00f3w. Spotyka\u0142a si\u0119 raz w tygodniu. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce niekt\u00f3rzy pracownicy po prostu wychodzili, bo nie byli w stanie ud\u017awign\u0105\u0107 psychicznie tego kontaktu z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105. Dzisiaj, po latach, dobrze ich rozumiem.<\/p>\n

Szuka\u0142 pan sposobu na zbli\u017cenie dw\u00f3ch – wydawa\u0142oby si\u0119 – r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w?<\/b><\/p>\n

– Jedna metoda, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 zawsze dzia\u0142aj\u0105c\u0105, by\u0142a muzyka. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce muzyka \u0142agodzi obyczaje. Jest te\u017c takim kluczem, wytrychem, kt\u00f3ry otwiera serca. Kiedy ludzie \u015bpiewaj\u0105, muzykuj\u0105, nie wahaj\u0105 si\u0119 z\u0142apa\u0107 si\u0119 za r\u0119ce. Nawet jak ta r\u0119ka jest czasem inna, skrzywiona, mo\u017ce ch\u0142odna, bo nie ma odpowiedniego kr\u0105\u017cenia. Normalnie mogliby mie\u0107 jakie\u015b opory, ale w trakcie zabawy jest inaczej. Ludzie chwytaj\u0105 si\u0119 za r\u0119ce, trzymaj\u0105, nawet nie wiedz\u0105c, \u017ce to niepe\u0142nosprawny ch\u0142opiec, czy dziewczynka. To by\u0142 dla mnie jaki\u015b bodziec, \u017ce trzeba organizowa\u0107 wi\u0119cej spotka\u0144 os\u00f3b zdrowych i niepe\u0142nosprawnych. \u017beby z nimi by\u0107, \u017ceby ich zauwa\u017ca\u0107, a w kolejnym etapie – pom\u00f3c. Ludzie odwracali si\u0119 od os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych i to wcale nie dlatego, \u017ce nie chcieli pomaga\u0107. Wr\u0119cz przeciwnie. Powodem by\u0142y raczej obawy. Obawy, \u017ce mo\u017ce mnie spotka to samo i lepiej trzyma\u0107 si\u0119 z daleka.<\/p>\n

\u015apiewanie w formie zabawy to jeszcze nie wyst\u0119py estradowe.<\/b><\/p>\n

– Chodzi\u0142em z gitar\u0105 i \u015bpiewali\u015bmy na spotkaniach, na ogniskach, kt\u00f3re dla nich organizowa\u0142em. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce w\u015br\u00f3d tych fajnych niepe\u0142nosprawnych ludzi s\u0105 tak\u017ce osoby znakomicie utalentowane. S\u0142ysza\u0142em jak \u015bpiewaj\u0105. Z wykszta\u0142cenia jestem te\u017c nauczycielem, uczy\u0142em w szko\u0142ach muzyki. Kiedy szuka\u0142em dzieciak\u00f3w do wyst\u0119p\u00f3w, to nie robi\u0142em \u017cadnych kasting\u00f3w, bo to zawsze powoduje trem\u0119. Ale kiedy \u015bpiewali w zespole, to wystarczy\u0142o \u017ce przeszed\u0142em si\u0119 po klasie i ju\u017c s\u0142ysza\u0142em, \u017ce tu jest jeden dobry g\u0142os, tam drugi. I podobnie zadzia\u0142a\u0142em w tym przypadku. Najpierw powsta\u0142 ma\u0142y zespolik. P\u00f3\u017aniej pojawiali si\u0119 soli\u015bci. Przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce skoro s\u0105 jakie\u015b przegl\u0105dy i okazje do wyst\u0119p\u00f3w dla dzieci ze szk\u00f3\u0142, to dzieciom niepe\u0142nosprawnym tym bardziej si\u0119 co\u015b takiego nale\u017cy.<\/p>\n

Koncert jest jednak bezpo\u015bredni\u0105 konfrontacj\u0105 z bardzo r\u00f3\u017cn\u0105 publiczno\u015bci\u0105.<\/b><\/p>\n

– Pojawi\u0142y si\u0119 obawy, jak przyjm\u0105 to ludzie, kiedy dziecko niepe\u0142nosprawne, po prostu z wygl\u0105du inne, wyjdzie na scen\u0119. Ludzie zaraz si\u0119 lituj\u0105. Bo\u017ce kochany, nie do\u015b\u0107, \u017ce los tak skrzywdzi\u0142 to dziecko, to jeszcze na scenie je pokazuj\u0105. Sam przeszed\u0142em wiele estrad w Polsce, wygra\u0142em mi\u0119dzy innymi festiwal w Ko\u0142obrzegu i mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142em bardzo dobrze obeznany w tym, jak powinien wygl\u0105da\u0107 wyst\u0119p. Wa\u017cne, \u017ceby dziecko mia\u0142o co\u015b do powiedzenia. \u017beby zaistnia\u0142o na scenie w trakcie tych trzech minut \u015bpiewania piosenki. Ubi\u00f3r, aparycja, wdzi\u0119k sceniczny, piosenka za\u015bpiewana z uwag\u0105 i zrozumieniem. Tak samo podszed\u0142em do dzieci niepe\u0142nosprawnych. Mo\u017ce nawet z wi\u0119ksz\u0105 trosk\u0105.<\/p>\n

Wyst\u0119p na scenie mia\u0142 wi\u0119c wyeksponowa\u0107 przede wszystkim talent?<\/b><\/p>\n

– Zadba\u0142em o to, \u017ceby by\u0142a zawodowa orkiestra. Wzi\u0105\u0142em najlepszych muzyk\u00f3w, jakich zna\u0142em. Najlepszych konferansjer\u00f3w – przyk\u0142adem jest Joasia Brodzik, a wcze\u015bniej \u015bwi\u0119tej pami\u0119ci Gra\u017cyna \u015awita\u0142a. Mikrofony, scena, o\u015bwietlenie – wszystkie elementy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na dobry wyst\u0119p sceniczny, mia\u0142y towarzyszy\u0107 tym dzieciom szczeg\u00f3lnie. Wszystko po to, \u017ceby widz nie zauwa\u017cy\u0142 przede wszystkim chorego dziecka, chorego m\u0142odzie\u0144ca – jak to oni sami m\u00f3wi\u0105 – z rekwizytami, czyli laskami dla niewidomych, czy w\u00f3zkami inwalidzkimi. Widz widzi bajk\u0119 w kt\u00f3rej pojawia si\u0119 kr\u00f3lewna \u015anie\u017cka, niepe\u0142nosprawna dziewczynka. Sam kl\u0119cza\u0142em przy tych dzieciach na scenie, nawet niekoniecznie po to by podpowiedzie\u0107 w razie pomy\u0142ki. Wystarczy\u0142a sama obecno\u015b\u0107. Dzieci wiedzia\u0142y, \u017ce wujaszek jest tu\u017c obok i nic z\u0142ego nie mo\u017ce si\u0119 sta\u0107. I tak pod wzgl\u0119dem organizacyjnym jest do dzisiaj, na ka\u017cdym festiwalu. W tym roku podczas koncertu akompaniuje dwunastoosobowa orkiestra z takimi aran\u017cacjami, \u017ce a\u017c w\u0142os si\u0119 je\u017cy. Niejeden zawodowy artysta nie ma na scenie takiej muzyki.<\/p>\n

Ale festiwal to nie tylko koncert galowy.<\/b><\/p>\n

– Nasi podopieczni otoczeni s\u0105 opiek\u0105 ze wszech stron. Nie tylko estradow\u0105, ale i medyczn\u0105. Prowadzone s\u0105 zaj\u0119cia sceniczne, j\u0119zykowe, logopedyczne, a nawet specjalne zaj\u0119cia dla rodzic\u00f3w. W tym czasie mog\u0105 oni odetchn\u0105\u0107 od tej opieki, kt\u00f3r\u0105 zapewniaj\u0105 swoim dzieciom praktycznie 24 godziny na dob\u0119. W tym czasie dzie\u0107mi zajmuj\u0105 si\u0119 przeszkoleni wolontariusze, z wieloletnim do\u015bwiadczeniem.<\/p>\n

Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce impreza ma ju\u017c 25-letni\u0105 tradycj\u0119?<\/b><\/p>\n

– Na samym pocz\u0105tku my\u015bla\u0142em, \u017ce b\u0119dzie jeden, mo\u017ce dwa wyst\u0119py. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest bardzo du\u017ce zapotrzebowanie. Du\u017co zrobi\u0142a telewizja, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a do Lubska i pokazywa\u0142a to w og\u00f3lnopolskim programie. Potem telefony si\u0119 urywa\u0142y – moja c\u00f3rka widzia\u0142a, jak wyst\u0119powa\u0142a dziewczyna z podobnymi schorzeniami, a ona te\u017c \u015bpiewa, wi\u0119c my chcemy przyjecha\u0107 do tego Lubska. Tak jest do dzisiaj.<\/p>\n

I chyba nic nie zapowiada, \u017ceby mia\u0142o si\u0119 to zmieni\u0107?<\/b><\/p>\n

– Jestem przekonany, \u017ce ten festiwal maj\u0105cy ju\u017c 25 lat, b\u0119dzie trwa\u0142 nadal, nawet jak mnie zabraknie. Ju\u017c jest ca\u0142a armia wolontariuszy, kt\u00f3rzy wiedz\u0105 na czym to polega. Moi synowie i wnuczka ro\u015bli z tym festiwalem i teraz przy nim pracuj\u0105. G\u0142\u00f3wnym motorem dla wszystkich nas jest to, \u017ce s\u0105 te dzieciaki, ta m\u0142odzie\u017c niepe\u0142nosprawna, kt\u00f3ra chce \u015bpiewa\u0107 i \u015bpiewa.<\/p>\n

Na pierwszy rzut oka wida\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w festiwalu panuje jaka\u015b taka serdeczno\u015b\u0107, jest du\u017co u\u015bmiechu.<\/b><\/p>\n

– Przez te lata utworzy\u0142a si\u0119 rodzina. Powsta\u0142y wi\u0119zi pozafestiwalowe. Wi\u0119zi mo\u017ce nawet czasem wi\u0119ksze, jak w prawdziwej rodzinie. Odwiedzamy si\u0119, telefonujemy do siebie. Nie bez kozery nazywam to jedn\u0105 wielk\u0105 roz\u015bpiewan\u0105 lubsk\u0105 rodzin\u0105. Ci, kt\u00f3rzy tu zaczynali, pozak\u0142adali ju\u017c swoje rodziny, s\u0105 ju\u017c kolejne pokolenia.<\/p>\n

Sk\u0105d przyje\u017cd\u017caj\u0105 festiwalowi arty\u015bci?<\/b><\/p>\n

– Mieszka\u0144cy Lubska zaczepiaj\u0105 mnie i pytaj\u0105, czy przyjedzie ta Sylwia z Zambrowa, z Bia\u0142egostoku, bo oni co roku j\u0105 goszcz\u0105 w swoim domu. Czy przyjedzie ten Kacper. Zapoznali si\u0119 i czekaj\u0105 na nich. Tu przyje\u017cd\u017ca ca\u0142a Polska. Legionowo, \u0141\u00f3d\u017a, Bielsko-Bia\u0142a, Katowice, Wroc\u0142aw, Brzeg, Opole, Gda\u0144sk, Szczecin, Wolin, Pozna\u0144, Leszno…<\/p>\n

Czego szczeg\u00f3lnego mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 po jubileuszowym koncercie?<\/b><\/p>\n

– Mieli\u015bmy taki pomys\u0142 z Joasi\u0105 Brodzik taki projekt, \u017ce b\u0119dzie 25 wyst\u0119p\u00f3w na 25-lecie, ale nie da\u0142o si\u0119 tego zrobi\u0107 tak, \u017ceby zaprosi\u0107 tylko 25 wykonawc\u00f3w. B\u0119dzie wi\u0119c 25 piosenek, ale wyst\u0119puj\u0105cych b\u0119dzie oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu. Jest te\u017c mi\u0119dzy innymi grupa niemiecka, kt\u00f3ra przyje\u017cd\u017ca do nas od dwunastu lat. Festiwal si\u0119 rozrasta, jak kula \u015bniegowa.<\/p>\n

Wspomnia\u0142 pan o wolontariuszach.<\/b><\/p>\n

– M\u0142odzie\u017c ch\u0119tnie zg\u0142asza si\u0119, by pomaga\u0107 przy festiwalu w formie wolontariatu. Wielu by\u0142ych wolontariuszy m\u00f3wi, \u017ce jest tu jedyna szko\u0142a na \u015bwiecie, kt\u00f3ra uczy cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Dzi\u015b na osoby niepe\u0142nosprawne patrzy si\u0119 ju\u017c troch\u0119 inaczej ni\u017c kiedy\u015b.<\/b><\/p>\n

– Cieszymy si\u0119 bardzo, a ja szczeg\u00f3lnie, \u017ce po roku 1993 zapromieniowa\u0142o to na ca\u0142\u0105 Polsk\u0119. Powsta\u0142y r\u00f3\u017cne festiwale, chocia\u017cby to co robi Anna Dymna. A wszystko to zapocz\u0105tkowane zosta\u0142o gdzie\u015b tu, w ma\u0142ym Lubsku.<\/p>\n

 <\/p>\n

ATB<\/i><\/p>\n